- Fałszerstwo podpisu w dokumentach geodezyjnych może stanowić przestępstwo z art. 270 lub 271 Kodeksu karnego.
- Przedawnienie karalności nie zawsze zamyka możliwość dochodzenia roszczeń cywilnych lub administracyjnych.
- W sprawach dotyczących granic działki warto przeanalizować dokumentację geodezyjną i księgi wieczyste.
- Możliwe jest wznowienie niektórych postępowań administracyjnych, jeżeli decyzja została wydana na podstawie fałszywych dokumentów.
Poświadczenie nieprawdy i podrobienie podpisu
Opisany stan faktyczny może wskazywać na kilka różnych przestępstw. Najczęściej w podobnych sprawach analizuje się:
- podrobienie podpisu lub użycie podrobionego dokumentu – art. 270 Kodeksu karnego,
- poświadczenie nieprawdy przez funkcjonariusza publicznego lub osobę uprawnioną do wystawienia dokumentu – art. 271 Kodeksu karnego,
- przekroczenie uprawnień przez funkcjonariusza publicznego – art. 231 Kodeksu karnego.
Zgodnie z art. 271 § 1 Kodeksu karnego funkcjonariusz publiczny lub inna osoba uprawniona do wystawienia dokumentu, która poświadcza w nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.
Jeżeli podpis został faktycznie sfałszowany, istotne znaczenie może mieć również art. 270 Kodeksu karnego dotyczący podrabiania dokumentów. W praktyce konieczne jest zwykle przeprowadzenie opinii grafologicznej.
W sprawach związanych z dokumentacją geodezyjną warto zabezpieczyć:
- operaty geodezyjne,
- mapy i protokoły graniczne,
- decyzje administracyjne,
- wypisy z ewidencji gruntów,
- akta postępowań prowadzonych przez starostwo lub sąd.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 2 godzin • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Przedawnienie karalności przestępstwa
Terminy przedawnienia karalności określa art. 101 Kodeksu karnego. Długość przedawnienia zależy od zagrożenia karą przewidzianego za dane przestępstwo.
W przypadku czynów związanych z poświadczeniem nieprawdy lub przekroczeniem uprawnień najczęściej zastosowanie mają terminy wynoszące 10 albo 15 lat, zależnie od kwalifikacji prawnej czynu oraz maksymalnego wymiaru kary.
Warto pamiętać, że wszczęcie postępowania przeciwko konkretnej osobie może wydłużyć okres przedawnienia zgodnie z art. 102 Kodeksu karnego.
Jeżeli prokuratura odmówiła wszczęcia postępowania z uwagi na przedawnienie, należy dokładnie sprawdzić:
- jaką kwalifikację prawną przyjęto,
- od jakiej daty liczono przedawnienie,
- czy wcześniej podejmowano czynności procesowe wpływające na bieg przedawnienia.
W praktyce błędne ustalenie daty popełnienia czynu lub niewłaściwa kwalifikacja prawna mogą mieć wpływ na ocenę przedawnienia.
przedawnienie karalności przestępstwa
Czy można podważyć skutki błędnych pomiarów geodezyjnych?
Tak, ale sposób działania zależy od tego, w jaki sposób doszło do zmiany granic lub wpisów w dokumentacji.
W niektórych przypadkach możliwe jest:
- wznowienie postępowania administracyjnego,
- żądanie sprostowania danych ewidencyjnych,
- wytoczenie powództwa o ustalenie przebiegu granicy,
- dochodzenie odszkodowania na drodze cywilnej,
- kwestionowanie ważności dokumentów.
Jeżeli decyzja administracyjna została wydana na podstawie sfałszowanego dokumentu lub poświadczenia nieprawdy, może to stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.
W sprawach dotyczących nieruchomości ogromne znaczenie mają terminy, stan księgi wieczystej oraz to, czy osoby trzecie działały w dobrej wierze.
groźba pozwu i ochrona swoich praw
Nadużycie uprawnień przez funkcjonariusza publicznego
Jeżeli urzędnik lub osoba wykonująca czynności geodezyjne świadomie dopuściła do sporządzenia nieprawdziwej dokumentacji albo zignorowała oczywiste nieprawidłowości, można rozważyć odpowiedzialność z art. 231 Kodeksu karnego.
Przepis ten dotyczy funkcjonariusza publicznego, który przekraczając swoje uprawnienia lub nie dopełniając obowiązków działa na szkodę interesu publicznego albo prywatnego.
Sama nieprawidłowość lub błąd urzędnika nie zawsze oznacza popełnienie przestępstwa. Konieczne jest wykazanie, że działanie miało charakter bezprawny i spowodowało realną szkodę.
Co warto zrobić w praktyce?
- uzyskać pełną dokumentację geodezyjną i administracyjną,
- zlecić analizę podpisów przez biegłego grafologa,
- sprawdzić, czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego,
- ustalić, czy możliwe jest dochodzenie odszkodowania cywilnego,
- przeanalizować prawidłowość decyzji prokuratury dotyczącej przedawnienia.
Przykłady
Poniższe przykłady pokazują, jak w praktyce wyglądają sprawy związane z fałszywymi podpisami i błędami w dokumentacji geodezyjnej.
Pan Marek po kilku latach odkrył, że protokół graniczny zawiera podpis, którego nigdy nie składał. Dzięki analizie grafologicznej udało się wykazać podrobienie podpisu. Postępowanie karne zostało jednak umorzone z uwagi na przedawnienie. Mimo tego właściciel nieruchomości skutecznie wszczął postępowanie administracyjne dotyczące wznowienia wcześniejszej decyzji geodezyjnej.
Pani Joanna dowiedziała się podczas sprzedaży działki, że powierzchnia nieruchomości jest mniejsza niż wynikało z aktu notarialnego. Okazało się, że wiele lat wcześniej geodeta sporządził dokumentację bez jej udziału. Po analizie akt udało się ustalić nieprawidłowości w procedurze zawiadamiania stron, co pozwoliło zakwestionować część ustaleń administracyjnych.
FAQ
Czy po przedawnieniu można jeszcze coś zrobić?
Tak. Przedawnienie karalności zamyka możliwość ukarania sprawcy w postępowaniu karnym, ale nie zawsze wyklucza dochodzenie roszczeń cywilnych lub wznowienie postępowania administracyjnego.
Czy sfałszowany podpis trzeba potwierdzić opinią biegłego?
W praktyce bardzo często konieczna jest opinia grafologiczna. Bez niej wykazanie fałszerstwa podpisu może być trudne.
Czy geodeta może ponosić odpowiedzialność za błędne pomiary?
Tak, ale zakres odpowiedzialności zależy od okoliczności sprawy. Możliwa jest odpowiedzialność karna, cywilna albo zawodowa.
Czy można wznowić postępowanie administracyjne po wielu latach?
W niektórych sytuacjach tak, zwłaszcza gdy decyzja została wydana na podstawie fałszywych dokumentów lub z naruszeniem prawa. Każda sprawa wymaga jednak indywidualnej analizy.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›
Wycena zwykle w ciągu 2 godzin
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Źródła:
1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny – Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
2. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego – Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168
3. Wyrok Sądu Najwyższego z 21 października 2010 r., III KK 309/10
