Przedawnienie karalności

Upływ czasu, po którym nie można już ścigać sprawcy przestępstwa. Terminy zależą od wagi czynu i grożącej kary. art. 101 K.k.

Po upływie określonego czasu od popełnienia czynu nie można już wszcząć ani prowadzić postępowania karnego. Terminy zależą od wagi czynu: 40 lat dla zbrodni zabójstwa (od 1 października 2023 r.; wcześniej 30 lat), 20 lat dla innych zbrodni, 15, 10 lub 5 lat dla występków (zależnie od wysokości zagrożenia karą). Wszczęcie postępowania przeciwko konkretnej osobie wydłuża te terminy (o 10 lub 5 lat). Czyny ścigane z oskarżenia prywatnego przedawniają się szybciej. Najcięższe zbrodnie (np. wojenne, przeciwko ludzkości) nie przedawniają się.

PrzykładOszustwo zagrożone karą do 8 lat popełniono w 2014 r., lecz nikt go wówczas nie zgłosił, a sprawca pozostał nieznany organom. Karalność przestępstwa nie trwa wiecznie — po upływie ustawowego terminu przedawnienia, liczonego od czasu popełnienia czynu i zależnego od jego zagrożenia karą, państwo traci prawo do ukarania. Jeżeli przed tym terminem nikomu nie postawiono zarzutów, karalność wygasa i prokurator musi odmówić wszczęcia postępowania, choćby później sprawca się ujawnił. Wszczęcie postępowania przeciwko osobie zwykle wydłuża termin przedawnienia o kolejne lata, a najcięższe zbrodnie, jak zabójstwo, przedawniają się dopiero po bardzo długim czasie.

PoradyPrzedawnienie karalności oszustwa · Czy kradzież ulega przedawnieniu · Kiedy przedawniają się wyłudzenia

Zobacz też: zatarcie skazania