Zatrzymanie prawa jazdy za prędkość – czy można odzyskać kategorię C do pracy?

Zatrzymanie prawa jazdy za przekroczenie prędkości

Zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy, jeżeli kierowca przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym. Decyzja ma rygor natychmiastowej wykonalności.

W praktyce oznacza to, że zatrzymanie obejmuje wszystkie posiadane kategorie prawa jazdy, także kategorię C lub D wykorzystywaną zawodowo. Sam fakt wykonywania zawodu kierowcy, ratownika medycznego czy przedsiębiorcy transportowego zwykle nie powoduje automatycznego pozostawienia części uprawnień.

Warto jednak pamiętać o różnicach między zatrzymaniem a zakazem prowadzenia pojazdów. Zatrzymanie prawa jazdy w tym trybie ma charakter administracyjny i nie jest jeszcze sądowym zakazem prowadzenia pojazdów. Jeżeli natomiast policja oprócz zatrzymania dokumentu pozbawi kierowcę wolności, zastosowanie mają odrębne zasady dotyczące zatrzymania przez policję.

Czy można odzyskać kategorię C?

Co do zasady decyzja obejmuje wszystkie posiadane kategorie prawa jazdy i przepisy nie przewidują automatycznego wyłączenia kategorii zawodowych. Organy administracyjne zwykle odmawiają pozostawienia samej kategorii C lub D wyłącznie z powodu sytuacji zawodowej kierowcy.

Nie oznacza to jednak, że kierowca jest całkowicie pozbawiony możliwości obrony. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2022 r. (sygn. K 4/21) podkreśla się, że sama informacja policji nie może całkowicie wyłączać prawa strony do kwestionowania ustaleń dotyczących wykroczenia.

W praktyce można podnosić m.in.:

• błędy pomiaru prędkości, Przy samym pomiarze prędkości pomocny jest też tekst o mandacie za prędkość.
• nieprawidłową identyfikację pojazdu lub kierowcy,
• naruszenia proceduralne podczas kontroli,
• stan wyższej konieczności.

Jeżeli kierowca nie zgadza się z ustaleniami policji, może prowadzić obronę po odmowie mandatu oraz domagać się pełnego postępowania dowodowego.

Odwołanie od decyzji starosty

Od decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy przysługuje odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie 14 dni od doręczenia decyzji. W odwołaniu można wskazać zarówno zarzuty proceduralne, jak i argumenty dotyczące sytuacji zawodowej kierowcy.

W części spraw skuteczne okazuje się odwołanie do SKO połączone z kwestionowaniem materiału dowodowego oraz żądaniem przeprowadzenia dodatkowych dowodów.

Należy jednak pamiętać, że samo wniesienie odwołania zwykle nie wstrzymuje wykonania decyzji. Kierowca nie powinien prowadzić pojazdów mimo zatrzymania uprawnień, ponieważ może to skutkować przedłużeniem okresu zatrzymania prawa jazdy do 6 miesięcy, a następnie cofnięciem uprawnień.

Stan wyższej konieczności

Wyjątkowo przepisy przewidują możliwość odstąpienia od zatrzymania prawa jazdy, jeżeli kierowca działał w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa dla dobra chronionego prawem, a zagrożenia nie można było uniknąć inaczej.

Takie sytuacje są oceniane indywidualnie. Sam pośpiech do pracy zwykle nie wystarcza, ale przewóz osoby wymagającej pilnej pomocy medycznej lub działanie związane z ratowaniem życia może mieć znaczenie dowodowe.

FAQ

Czy można zachować kategorię C do pracy?

Najczęściej nie. Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy obejmuje wszystkie posiadane kategorie uprawnień.

Ile czasu jest na odwołanie?

Odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia decyzji.

Czy odmowa przyjęcia mandatu pomaga?

Może mieć znaczenie procesowe, ponieważ pozwala kwestionować ustalenia dotyczące wykroczenia i przeprowadzić postępowanie dowodowe przed sądem.

Czy można jeździć w czasie odwołania?

Nie, ponieważ decyzja starosty ma rygor natychmiastowej wykonalności.