Stan wyższej konieczności

Poświęcenie jednego dobra dla ratowania innego przed bezpośrednim niebezpieczeństwem. W zależności od wartości dóbr wyłącza bezprawność albo winę sprawcy. art. 26 K.k.

Polega na poświęceniu jednego dobra dla ratowania innego przed bezpośrednim niebezpieczeństwem, którego nie da się inaczej uniknąć. Gdy dobro poświęcone jest niższej lub równej wartości co ratowane — czyn nie jest bezprawny (kontratyp); gdy poświęcono dobro wyższej wartości, lecz nie rażąco — wyłączona jest wina. Konieczne jest zachowanie proporcjonalności i subsydiarności. Inaczej niż obrona konieczna, dotyczy niebezpieczeństwa, a nie bezprawnego zamachu człowieka.

PrzykładKierowca jedzie ulicą, gdy nagle zza zaparkowanych aut na jezdnię wybiega dziecko. By go nie potrącić, gwałtownie skręca i uszkadza zaparkowany samochód. Poświęcił mienie (cudzy pojazd) dla ratowania dobra wyżej cenionego — życia i zdrowia człowieka — działając w stanie wyższej konieczności z art. 26 K.k. Skoro dobro ratowane wyraźnie przewyższało poświęcone, jego czyn nie jest przestępstwem zniszczenia mienia. Warunkiem jest, by niebezpieczeństwa nie dało się inaczej uniknąć, a poświęcone dobro nie przedstawiało wartości oczywiście wyższej od ratowanego. Inaczej niż obrona konieczna, stan wyższej konieczności dotyczy kolizji dóbr, a nie odpierania zamachu.

PoradyStan wyższej konieczności kierowcy (ratownika) · Stan wyższej konieczności przy zatrzymaniu prawa jazdy · Czerwone światło a stan wyższej konieczności

Zobacz też: obrona konieczna