Czy zła decyzja zarządu może być przestępstwem?
Wyobraźmy sobie, że zarząd kupuje dla spółki działki pod inwestycję. Przed zawarciem umów nie zleca rzeczoznawcy sporządzenia operatu, mimo dużego obciążenia finansowego. Późniejsza wycena wykazuje, że spółka zapłaciła za grunty znacznie więcej, niż były warte w dniu zakupu. Co można zrobić, aby zmniejszyć ryzyko takiej niegospodarności? Fachowcy wskazują m.in. na stosowanie menedżerskiej oceny sytuacji, podział kompetencji czy bieżący monitoring finansowy. Jednym z narzędzi jest również stała obsługa prawna. W takich sprawach działają adwokaci specjalizujący się w spółkach. Przykładowo kancelaria prawna dla firm gtws.pl reprezentuje podmioty w postępowaniach, w których błędne decyzje zarządu mogą wiązać się z odpowiedzialnością karną. Prawnicy opiniują umowy, analizują dokumentację korporacyjną oraz przygotowują strategię procesową. W przypadku zakupu działek przed podjęciem uchwały należałoby więc ustalić ich rzeczywistą wartość, aby decyzja miała oparcie w rzetelnych danych. Jeśli osoba zajmująca się sprawami majątkowymi spółki nie dopełni swoich obowiązków i wyrządzi jej w ten sposób znaczną szkodę, zastosowanie może mieć art. 296 § 1 Kodeksu karnego. Za czyn popełniony nieumyślnie art. 296 § 4 k.k. przewiduje karę pozbawienia wolności do 3 lat.
Jakie zaniedbania BHP mogą prowadzić do odpowiedzialności karnej?
Błąd przedsiębiorcy polega niekiedy na niedopełnieniu obowiązków związanych z bezpieczeństwem pracy. Przykładem jest dopuszczenie pracownika do obsługi maszyny mimo braku wymaganych osłon, niesprawnego wyłącznika awaryjnego albo wcześniejszego zgłoszenia usterki. Jeżeli takie zaniedbanie naraża zatrudnionego na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, zastosowanie znajduje art. 220 Kodeksu karnego. Przepis obejmuje także przypadki nieumyślne, wynikające np. z niedbalstwa lub niezachowania wymaganej ostrożności, za które grozi grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku. Prawnik analizuje w takich przypadkach dokumentację powypadkową, instrukcje, zakresy obowiązków, protokoły kontroli i materiał dowodowy, a następnie prowadzi obronę w postępowaniu karnym.
Co grozi za zbyt późny wniosek o upadłość spółki?
Czy wiesz, że termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości wynosi 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do jej ogłoszenia? Błąd pojawia się wtedy, gdy zarząd odkłada zgłoszenie mimo narastających zaległości i utraty zdolności do regulowania wymagalnych zobowiązań. Powodem bywa oczekiwanie na zapłatę od dużego kontrahenta albo podpisanie kolejnej umowy. W takiej sytuacji znaczenie ma ustalenie momentu powstania niewypłacalności, ponieważ od niego biegnie ustawowy termin. Art. 586 Kodeksu spółek handlowych penalizuje niedopełnienie tego obowiązku przez członka zarządu albo likwidatora. Grozi za to grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku. W razie postępowania adwokat analizuje dokumentację finansową, daty wymagalności długów oraz okoliczności wpływające na działania osób zarządzających.
Na czym polega naruszenie obowiązków wobec doradcy rady nadzorczej?
Doradca rady nadzorczej otrzymuje dostęp do dokumentów i informacji potrzebnych do zbadania określonego obszaru działalności albo majątku spółki. Obowiązkiem zarządu jest przekazanie mu materiałów niezbędnych do wykonania tej analizy. Zdarza się jednak, że część dokumentacji nie trafia do doradcy, przekazane dane są niepełne albo informacje zostają przedstawione bez wcześniejszej weryfikacji. Taki błąd utrudnia rzetelne przygotowanie opinii i w określonych sytuacjach prowadzi do odpowiedzialności na podstawie art. 587² Kodeksu spółek handlowych. Przepis przewiduje za nieumyślne naruszenie obowiązków grzywnę od 6000 do 20 000 zł, a za działanie umyślne od 20 000 do 50 000 zł albo karę ograniczenia wolności.
Odpowiedzialność karna w firmie wiąże się m.in. z niegospodarną decyzją zarządu, zaniedbaniem zasad BHP oraz zbyt późnym zgłoszeniem upadłości. Sankcje przewidziano również za nierzetelne wykonywanie obowiązków wobec doradcy rady nadzorczej. Zakres odpowiedzialności zależy od rodzaju naruszenia, jego skutków oraz okoliczności działania osób zarządzających.