Sprawstwo

Wykonanie czynu zabronionego samodzielnie, wspólnie z inną osobą (współsprawstwo) lub posługiwanie się inną osobą jak narzędziem (sprawstwo kierownicze, polecające). art. 18 § 1 K.k.

Sprawstwo to wykonanie czynu zabronionego. Kodeks wyróżnia kilka postaci: jednosprawstwo (samodzielne), współsprawstwo (wspólnie i w porozumieniu z inną osobą), sprawstwo kierownicze (kierowanie wykonaniem czynu przez inną osobę) oraz sprawstwo polecające (wydanie polecenia osobie zależnej). Każdy współsprawca odpowiada za całość czynu, choćby osobiście zrealizował tylko jego część.

PrzykładDwóch mężczyzn włamuje się do mieszkania według wspólnego planu: jeden forsuje drzwi i staje na czatach, drugi wynosi sprzęt elektroniczny. Działają wspólnie i w porozumieniu, z których każdy obejmuje swoim zamiarem całość czynu, dlatego jako współsprawcy odpowiadają za całą kradzież z włamaniem — nie tylko za fizycznie wykonaną przez siebie część. Obok współsprawstwa Kodeks zna też sprawstwo kierownicze (kto kieruje czynem innej osoby) i polecające (kto, wykorzystując zależność, poleca jego wykonanie). Współsprawcę odróżnia od pomocnika to, że realizuje on znamiona czynu i traktuje przedsięwzięcie jako własne.

PoradyOskarżenie o zarysowanie samochodu — jak wykazać sprawstwo? · Kolizja bez świadomości sprawcy — ustalanie sprawstwa · Ustalenie sprawcy kolizji a terminy

Zobacz też: podżeganie · pomocnictwo