Nieletni i narkotyki w szkole – co grozi dziecku i rodzicom?

Nieletni i narkotyki w szkole – najważniejsze informacje dla rodziców

Kiedy taki problem pojawia się w praktyce?

Najczęściej sprawa zaczyna się od znalezienia podejrzanego suszu, proszku, tabletek albo innej substancji w plecaku ucznia, jego ubraniu lub rzeczach pozostawionych na terenie szkoły. Niekiedy nauczyciel zauważa zachowanie sugerujące odurzenie, otrzymuje informację od innego ucznia albo dowiaduje się o przekazywaniu narkotyków pomiędzy nastolatkami.

Dla rodzica pierwszą informacją bywa telefon od wychowawcy lub dyrektora. Może on dotyczyć konieczności odebrania dziecka ze szkoły, przyjazdu Policji albo sporządzenia dokumentacji zdarzenia.

Nie każde z tych zdarzeń ma jednak identyczne znaczenie prawne. Trzeba oddzielić trzy sytuacje:

• Używanie substancji psychoaktywnych – może świadczyć o demoralizacji nieletniego, ale samo użycie nie jest automatycznie przestępstwem posiadania narkotyków.
• Posiadanie substancji zabronionej – może odpowiadać znamionom czynu określonego w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii, nawet jeśli substancja była przeznaczona wyłącznie na własny użytek.
• Udzielanie lub sprzedaż narkotyków innym uczniom – wymaga osobnej oceny, ponieważ może odpowiadać znamionom innych, poważniejszych przestępstw niż samo posiadanie.

Szkoła może również badać naruszenie obowiązków ucznia wynikających ze statutu. Odpowiedzialność szkolna i postępowanie przed sądem rodzinnym to jednak dwa odrębne zagadnienia.

Jeżeli uczeń był pod wpływem alkoholu, zastosowanie może mieć inny zestaw okoliczności faktycznych i zasad postępowania. Problematykę tę omawia osobny materiał dotyczący upojenia alkoholowego dziecka.

Od czego zależy ocena prawna?

Pierwszym krokiem jest ustalenie wieku dziecka w chwili zdarzenia. Ustawa z 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich rozróżnia bowiem postępowanie dotyczące demoralizacji i postępowanie dotyczące czynu karalnego.

Wiek ucznia	Możliwe konsekwencje prawne
Poniżej 10 lat	Nie stosuje się wobec dziecka postępowania o demoralizację ani o czyn karalny na podstawie tej ustawy. Możliwa jest natomiast interwencja opiekuńcza i działania związane z ochroną dobra dziecka.
Od ukończenia 10 do ukończenia 13 lat	Zachowanie może być oceniane w postępowaniu dotyczącym demoralizacji. Nie prowadzi się przeciwko dziecku postępowania o czyn karalny na zasadach przewidzianych dla starszych nieletnich.
Od ukończenia 13 do ukończenia 17 lat	Możliwe jest postępowanie przed sądem rodzinnym dotyczące czynu karalnego, a także demoralizacji. Dobór środków zależy od okoliczności sprawy i sytuacji nieletniego.
Od ukończenia 17 lat	Za przestępstwa zasadniczo odpowiada się według Kodeksu karnego, choć przepisy przewidują szczególne rozwiązania. Do osiągnięcia pełnoletności mogą również mieć znaczenie regulacje o demoralizacji.

Oprócz wieku znaczenie mają rodzaj i ilość substancji, rzeczywiste władztwo ucznia nad znalezionym przedmiotem, sposób wejścia w jego posiadanie, ewentualne przekazywanie go innym osobom oraz wcześniejsze zachowanie nastolatka.

Sąd rodzinny uwzględnia także stan zdrowia, rozwój psychiczny, sytuację rodzinną i szkolną oraz potrzebę udzielenia dziecku pomocy. Jednorazowe zdarzenie nie musi prowadzić do takiego samego rozstrzygnięcia jak powtarzające się zachowania związane z narkotykami.

Podstawa prawna i kwalifikacja sprawy

Jakie przepisy mają znaczenie, gdy uczeń posiada narkotyki?

Podstawowym aktem regulującym postępowanie wobec nieletniego jest ustawa o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. Jej art. 4 wymienia używanie substancji psychoaktywnych wśród okoliczności mogących świadczyć o demoralizacji, a art. 6–9 określają rodzaje środków stosowanych wobec nieletnich.

Do oceny samego zachowania służą także przepisy ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii:

• Art. 62 – dotyczy posiadania środków odurzających lub substancji psychotropowych wbrew przepisom ustawy.
• Art. 62a – przewiduje możliwość umorzenia postępowania przy nieznacznej ilości środka przeznaczonego na własny użytek sprawcy, jeżeli spełnione są również pozostałe warunki ustawowe.
• Art. 62b – reguluje nielegalne posiadanie nowych substancji psychoaktywnych, w tym odrębnie przypadek znacznej ilości.
• Art. 58 – obejmuje między innymi udzielanie innej osobie określonych substancji, ułatwianie lub umożliwianie ich użycia oraz nakłanianie do używania.
• Art. 59 – dotyczy określonych zachowań związanych z udzielaniem narkotyków, ułatwianiem ich używania lub nakłanianiem do użycia w celu osiągnięcia korzyści majątkowej albo osobistej.

Przepisy te opisują znamiona czynów i sankcje przewidziane w ustawie narkotykowej. Nie należy jednak automatycznie przenosić zagrożenia karą przewidzianego dla dorosłych na ucznia odpowiadającego przed sądem rodzinnym. W takim przypadku podstawowy mechanizm reakcji określa ustawa o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich.

Nie istnieje też ogólna zasada, zgodnie z którą posiadanie niewielkiej ilości narkotyku jest legalne. Art. 62a nie legalizuje posiadania i nie gwarantuje umorzenia. W sprawach nieletnich trzeba dodatkowo odróżnić możliwość umorzenia przewidzianą w ustawie narkotykowej od oceny zasadności postępowania i zastosowania środków na podstawie ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich.

Co musi zostać ustalone przed przypisaniem uczniowi czynu?

Sam fakt znalezienia zawiniątka w sali lekcyjnej albo plecaku nie zawsze wystarcza do stwierdzenia, że określony uczeń świadomie posiadał zabronioną substancję.

Organ prowadzący czynności powinien ustalić w szczególności:

• czy zabezpieczony materiał rzeczywiście zawiera substancję objętą odpowiednimi przepisami;
• czy uczeń wiedział o jej obecności i miał nad nią faktyczne władztwo;
• gdzie, kiedy i w jakich okolicznościach substancję znaleziono;
• czy była przeznaczona na własny użytek, czy istnieją dowody przekazywania jej innym osobom;
• czy zgromadzone materiały pozwalają przypisać konkretne zachowanie właśnie temu uczniowi.

Przykładowo twierdzenie innego ucznia, że znaleziony przedmiot należy do kolegi, powinno zostać ocenione w zestawieniu z pozostałymi dowodami. Z drugiej strony samo zapewnienie dziecka, że nie wiedziało o narkotykach, nie musi automatycznie kończyć sprawy.

Jeżeli istnieje wątpliwość dotycząca składu substancji, znaczenie może mieć opinia odpowiedniego laboratorium. Nauczyciel ani rodzic nie powinni traktować wyglądu suszu czy tabletek jako wystarczającego dowodu ich prawnej kwalifikacji.

Jakie konsekwencje grożą nieletniemu za narkotyki w szkole?

Środki wychowawcze, leczenie i pobyt w placówce

W postępowaniu przed sądem rodzinnym zasadniczym celem nie jest wymierzenie dziecku kary analogicznej do kary dla dorosłego, lecz przeciwdziałanie demoralizacji, zapobieganie kolejnym czynom oraz wspieranie resocjalizacji nieletniego.

Art. 7 ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich przewiduje między innymi:

• Upomnienie – środek wychowawczy możliwy w odpowiednio ocenionej sprawie.
• Zobowiązanie do określonego postępowania – na przykład do uczestniczenia w zajęciach terapeutycznych, psychoedukacji, powstrzymywania się od używania substancji psychoaktywnych lub określonych kontaktów.
• Nadzór odpowiedzialny rodziców albo opiekuna – gdy istnieją warunki do prowadzenia skutecznego oddziaływania wychowawczego w rodzinie.
• Nadzór kuratora sądowego – związany z kontrolą sytuacji nieletniego i wykonywania nałożonych obowiązków.
• Skierowanie do ośrodka kuratorskiego lub odpowiedniej instytucji – w celu prowadzenia pracy wychowawczej albo terapeutycznej.
• Umieszczenie w młodzieżowym ośrodku wychowawczym lub okręgowym ośrodku wychowawczym – gdy spełnione są szczególne przesłanki ustawowe.

W razie stwierdzenia uzależnienia sąd rodzinny może zastosować środek leczniczy przewidziany w art. 17 ustawy, polegający na umieszczeniu w odpowiednim zakładzie leczniczym. Nie należy jednak utożsamiać jednorazowego eksperymentowania z narkotykami z rozpoznaniem uzależnienia.

Najpoważniejszym środkiem poprawczym jest umieszczenie w zakładzie poprawczym. Zastosowanie takiego środka wymaga spełnienia ustawowych przesłanek, a nie samego stwierdzenia, że przy uczniu znaleziono narkotyki.

Przy doborze reakcji sąd bierze pod uwagę między innymi stopień demoralizacji, rodzaj czynu, wcześniejsze zachowanie, warunki wychowawcze oraz rokowania na poprawę. Dlatego nawet przy podobnym zdarzeniu możliwe są różne rozstrzygnięcia.

Inaczej przedstawia się sytuacja, gdy substancje były systematycznie przekazywane innym uczniom, pojawiają się dowody sprzedaży albo wcześniejsze środki wychowawcze nie przynosiły rezultatów.

Czy rodzice mogą dostać grzywnę lub zapłacić za postępowanie?

Rodzic nie ponosi automatycznie odpowiedzialności karnej za to, że jego dziecko posiadało narkotyki. Samo zdarzenie nie oznacza, że matka lub ojciec popełnili przestępstwo. Ich ewentualna własna odpowiedzialność karna wymagałaby ustalenia odrębnego zachowania wyczerpującego znamiona czynu zabronionego.

Ustawa o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich przewiduje jednak odrębne środki kierowane do rodziców lub opiekunów.

Na podstawie art. 18 sąd rodzinny może między innymi zobowiązać ich do:

• poprawy warunków wychowawczych, bytowych lub zdrowotnych dziecka;
• ścisłej współpracy ze szkołą, poradnią psychologiczno-pedagogiczną albo podmiotem leczniczym;
• współpracy z młodzieżowym ośrodkiem socjoterapii w przewidzianym ustawą zakresie;
• naprawienia w całości lub części szkody wyrządzonej przez nieletniego albo zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

Jeżeli rodzice lub opiekun uchylają się od wykonywania nałożonego obowiązku, sąd rodzinny może na podstawie art. 19 wymierzyć karę pieniężną do 3000 zł. W razie dalszego uchylania się od obowiązku możliwe jest ponowne wymierzenie kary pieniężnej do 3000 zł.

Nie jest to automatyczna sankcja za samo znalezienie narkotyków przy dziecku. Warunkiem jest uchylanie się od wykonywania odpowiedniego środka nałożonego przez sąd.

Ustawa przewiduje również możliwość uchylenia takiej kary w całości albo w części, jeżeli osoba ukarana w ciągu 14 dni od uprawomocnienia się postanowienia usprawiedliwi swoje zachowanie lub przystąpi do wykonywania środka.

Odrębną kwestią są koszty postępowania. Zgodnie z art. 73 sąd rodzinny może obciążyć nimi rodziców, inne osoby zobowiązane do alimentacji albo nieletniego. W szczególnie uzasadnionych przypadkach może odstąpić od obciążenia kosztami w całości lub części. Przy niewszczęciu albo umorzeniu postępowania koszty ponosi Skarb Państwa.

Konsekwencje szkolne, dokumentacja i Krajowy Rejestr Karny

Oprócz interwencji organów państwowych szkoła może zastosować konsekwencje przewidziane w swoim statucie. Ich rodzaj zależy od przepisów oświatowych, typu szkoły, wieku ucznia oraz konkretnych postanowień statutu.

Nie można przyjmować, że każde znalezienie narkotyków oznacza automatyczne usunięcie ucznia ze szkoły. Szczególnie przy uczniach objętych obowiązkiem szkolnym trzeba uwzględnić odrębne ograniczenia wynikające z prawa oświatowego.

Art. 4 ust. 4 ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich dopuszcza w określonych przypadkach zastosowanie przez dyrektora szkoły środka oddziaływania wychowawczego za zgodą nieletniego oraz rodziców lub opiekuna. Takie rozwiązanie nie może jednak zastępować zawiadomienia właściwych organów, gdy zachowanie wyczerpuje znamiona przestępstwa ściganego z urzędu albo przestępstwa skarbowego.

Istotna jest również kwestia Krajowego Rejestru Karnego. Nie można zapewniać rodziców, że sprawa przed sądem rodzinnym nigdy nie ma znaczenia dla KRK. Ustawa o Krajowym Rejestrze Karnym przewiduje gromadzenie danych dotyczących nieletnich, wobec których prawomocnie orzeczono odpowiednie środki wychowawcze, lecznicze lub poprawcze.

Nie jest to tożsame ze skazaniem dorosłego na karę za przestępstwo. Zasady gromadzenia i usuwania danych o nieletnich wynikają z odrębnych przepisów, w szczególności art. 1 i 14 ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym. Ewentualne znaczenie wpisu dla określonej pracy lub uprawnienia trzeba oceniać według rodzaju orzeczenia oraz przepisów regulujących dane stanowisko czy uprawnienie.

Sam fakt interwencji szkolnej lub wezwania rodziców do dyrektora nie oznacza automatycznie powstania wpisu w KRK.

Co powinna zrobić szkoła po znalezieniu narkotyków?

Gdy istnieje podejrzenie, że uczeń posiada substancję zabronioną, szkoła powinna przede wszystkim zapewnić bezpieczeństwo, ustalić podstawowe okoliczności zdarzenia, zabezpieczyć dostępne dowody zgodnie z prawem oraz podjąć właściwe działania informacyjne.

Art. 4 ust. 3 ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich nakłada na szkoły publiczne i niepubliczne obowiązek niezwłocznego zawiadomienia sądu rodzinnego lub Policji, jeżeli w związku ze swoją działalnością dowiedziały się o dopuszczeniu się przez nieletniego czynu zabronionego wyczerpującego znamiona przestępstwa ściganego z urzędu albo przestępstwa skarbowego. Szkoła ma także przedsięwziąć niezbędne czynności zapobiegające zatarciu śladów i dowodów.

Jeżeli natomiast chodzi o samo podejrzenie demoralizacji, konieczna jest ocena odpowiednich obowiązków i możliwości działania wynikających z art. 4 ustawy. Nie każda niepokojąca informacja jest już potwierdzonym przestępstwem.

Czy nauczyciel może przeszukać plecak ucznia?

Nauczyciel może zwrócić się do ucznia o dobrowolne okazanie zawartości plecaka lub wyjaśnienie sytuacji. Nie posiada jednak ogólnego uprawnienia do przymusowego przeszukania ucznia i jego prywatnych rzeczy na zasadach właściwych Policji.

Jeżeli konieczne jest przeprowadzenie przeszukania w znaczeniu procesowym, czynność taka wymaga odpowiedniej podstawy prawnej i powinna zostać wykonana przez uprawniony organ.

Rodzic może zatem zasadnie pytać, kto znalazł przedmiot, w jaki sposób wszedł w jego posiadanie, czy uczeń dobrowolnie okazał rzeczy i czy sporządzono dokumentację czynności.

Nie oznacza to jednak, że każde uchybienie w postępowaniu szkoły automatycznie wyklucza możliwość wykorzystania wszystkich zgromadzonych informacji. Ocena dowodów i legalności czynności zależy od ich przebiegu oraz właściwych przepisów.

Jeżeli uczeń wykazuje objawy poważnego zatrucia lub zaburzeń świadomości, pierwszeństwo ma zapewnienie mu odpowiedniej pomocy medycznej, niezależnie od późniejszej oceny prawnej zachowania.

Co zrobić po otrzymaniu wezwania z Policji lub sądu rodzinnego?

Jakie informacje i dowody zabezpieczyć?

Rodzic powinien zacząć od ustalenia, na jakim etapie znajduje się sprawa. Sama rozmowa w gabinecie dyrektora, wezwanie na Policję i zawiadomienie o postępowaniu sądowym nie oznaczają tego samego statusu prawnego.

Przygotowanie materiałów jest szczególnie ważne wtedy, gdy dziecko zaprzecza posiadaniu substancji albo podaje okoliczności inne niż zapisane przez szkołę.

Nie należy uzgadniać z innymi uczniami wspólnej wersji zdarzeń, nakłaniać świadków do zmiany relacji ani usuwać wiadomości mogących mieć znaczenie dowodowe. Takie działania mogą poważnie utrudnić wyjaśnienie sprawy.

Jeżeli istnieje podejrzenie uzależnienia lub szkodliwego używania substancji, pomoc psychologiczna czy konsultacja specjalistyczna powinna wynikać przede wszystkim z potrzeb zdrowotnych dziecka, a nie wyłącznie z chęci przedstawienia korzystnego dokumentu sądowi.

Czy dziecko musi składać wyjaśnienia?

Art. 36 ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich przyznaje nieletniemu prawo do obrony, w tym do korzystania z pomocy obrońcy. Nieletni ma również prawo składać wyjaśnienia, odpowiadać na poszczególne pytania albo odmówić składania wyjaśnień lub odpowiedzi.

O prawach tych należy pouczyć go nie później niż przed pierwszym przesłuchaniem albo wysłuchaniem.

Nie oznacza to, że rodzic może zignorować wezwanie skierowane do dziecka. Trzeba odróżnić obowiązek stawiennictwa wynikający z prawidłowego wezwania od prawa nieletniego do odmowy udzielania wyjaśnień.

Przesłuchanie nieletniego przez Policję odbywa się na zasadach określonych w art. 59 ustawy. Przepis przewiduje udział odpowiedniej osoby dorosłej lub obrońcy, a także rozwiązania na wypadek niemożności zapewnienia takiej obecności.

Przed rozpoczęciem czynności warto ustalić, czy dziecko występuje w sprawie dotyczącej demoralizacji, czynu karalnego, czy też zachodzi odrębna sytuacja procesowa. Rodzic powinien także dopilnować, aby wypowiedzi nastolatka zostały prawidłowo odnotowane, a ewentualne uwagi do protokołu zgłoszone we właściwym momencie.

Kiedy można złożyć wniosek, zażalenie lub apelację?

W postępowaniu przed sądem rodzinnym rodzice mogą przedstawiać informacje dotyczące sytuacji dziecka oraz składać wnioski dowodowe, na przykład o przesłuchanie określonych osób, uzyskanie dokumentacji ze szkoły albo wyjaśnienie okoliczności zabezpieczenia substancji.

Możliwe jest także wnioskowanie o rozważenie określonego środka wychowawczego, jeżeli odpowiada on rzeczywistym potrzebom nieletniego. Sąd nie jest jednak związany propozycją rodziców.

Jeśli postępowanie zostało zakończone niekorzystnym rozstrzygnięciem, należy ustalić jego charakter:

• Apelacja przysługuje od przewidzianych ustawą postanowień rozstrzygających o zastosowaniu określonych środków wobec nieletniego.
• Zażalenie przysługuje na wskazane w ustawie rozstrzygnięcia incydentalne, między innymi w określonych sprawach dotyczących środków tymczasowych, dostępu do akt lub kary pieniężnej wymierzonej rodzicom.
• Zażalenie na zatrzymanie pozwala domagać się zbadania zasadności, legalności i prawidłowości zatrzymania nieletniego.

Przy apelacji stosowanej według właściwych przepisów postępowania cywilnego zasadniczo znaczenie ma tygodniowy termin na złożenie wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem oraz dwutygodniowy termin na wniesienie apelacji po jego doręczeniu. Sposób liczenia terminów zależy jednak od rodzaju orzeczenia, sposobu ogłoszenia i doręczenia oraz przepisów właściwych dla danej czynności.

Nie należy bez sprawdzenia stosować do spraw nieletnich terminów przewidzianych dla zwykłego postępowania karnego. Po otrzymaniu orzeczenia trzeba natychmiast przeczytać pouczenie i ustalić właściwy tryb zaskarżenia. W szczególności nie każde postanowienie podlega apelacji, a wniesienie zażalenia nie zawsze wstrzymuje wykonanie rozstrzygnięcia.

Przekazanie narkotyków koledze – dlaczego taka sprawa może być poważniejsza?

W szkolnych sprawach dotyczących substancji psychoaktywnych szczególne znaczenie ma ustalenie, czy uczeń wyłącznie posiadał narkotyk, czy również udzielał go innym osobom.

Przekazanie koledze substancji nie musi być sprzedażą, aby mogło odpowiadać znamionom czynu zabronionego. Art. 58 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii obejmuje również udzielanie wskazanych w nim substancji bez konieczności wykazywania korzyści majątkowej.

Jeżeli natomiast działanie nastąpiło w celu uzyskania korzyści majątkowej lub osobistej, konieczna może być ocena przesłanek art. 59. Dodatkowe znaczenie ma wiek osoby, której substancji udzielono.

Nie wolno też zakładać, że obecność kilku nastolatków przy zdarzeniu oznacza identyczną odpowiedzialność wszystkich uczestników. Każdemu z nich należy przypisać konkretne zachowanie na podstawie dowodów.

Jeżeli równocześnie doszło do przemocy między uczniami, stanowi ona odrębny element oceny. Innym problemem prawnym jest bowiem bójka w szkole, nawet gdy wydarzenia pozostają ze sobą faktycznie powiązane.

FAQ – najczęstsze pytania rodziców o narkotyki w szkole

Czy za jeden gram marihuany uczeń może trafić do sądu rodzinnego?

Tak, jeżeli zachodzą przesłanki dotyczące wieku i podejrzenia czynu karalnego. Nie ma ustawowej zasady zwalniającej nieletniego z postępowania wyłącznie dlatego, że znaleziono jeden gram substancji. Ilość, przeznaczenie, okoliczności zdarzenia i sytuacja ucznia mają jednak znaczenie dla dalszej oceny.

Czy rodzice muszą zgodzić się na zastosowanie środka wychowawczego przez dyrektora?

Środek oddziaływania wychowawczego na podstawie art. 4 ust. 4 ustawy wymaga zgody rodziców albo opiekuna oraz nieletniego. Nie oznacza to jednak, że odmowa zgody blokuje wszystkie inne działania szkoły lub właściwych organów. Ponadto dyrektor nie może zastosować tego rozwiązania zamiast przewidzianego prawem zawiadomienia w przypadku czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa ściganego z urzędu.

Czy pozytywny test na narkotyki wystarczy do udowodnienia posiadania?

Nie. Wynik badania może mieć znaczenie dla oceny używania substancji i stanu zdrowia dziecka, ale nie przesądza sam w sobie, gdzie, kiedy i w jakich okolicznościach uczeń posiadał określony narkotyk. Trzeba też odróżnić badanie medyczne od czynności dowodowej wykonywanej na odpowiedniej podstawie prawnej.

Czy dobrowolne rozpoczęcie terapii kończy sprawę?

Nie automatycznie. Podjęcie rzeczywistej pomocy specjalistycznej może być ważną okolicznością przy ocenie sytuacji nieletniego i potrzebnych środków. Nie powoduje jednak z mocy prawa umorzenia postępowania ani nie zastępuje ustalenia, czy doszło do czynu karalnego.

Czy rodzic może odmówić zapłaty kosztów, jeśli nie wiedział o narkotykach?

Sam brak wiedzy rodzica nie oznacza automatycznego zwolnienia z kosztów postępowania. Jeżeli sąd wyda rozstrzygnięcie o kosztach, można analizować podstawy jego zakwestionowania oraz możliwość odstąpienia od obciążenia kosztami w szczególnie uzasadnionym przypadku, w tym ze względu na okoliczności sprawy i sytuację materialną.

Czy uczeń może zostać zatrzymany przez Policję?

Tak, ale zatrzymanie nieletniego wymaga spełnienia ustawowych przesłanek. Zgodnie z art. 48 ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich samo podejrzenie czynu karalnego nie wystarcza do zastosowania tego środka bez dalszych wymaganych okoliczności. Zatrzymanemu przysługują określone prawa, w tym prawo do kontaktu z rodzicem lub opiekunem albo obrońcą oraz prawo do zaskarżenia zatrzymania.

Podsumowanie – jak rodzice powinni postąpić?

Gdy szkoła znajduje narkotyki przy dziecku, najważniejsze jest rozdzielenie trzech kwestii: bezpieczeństwa i zdrowia ucznia, wyjaśnienia samego zdarzenia oraz ewentualnej odpowiedzialności prawnej.

Rodzice powinni ustalić, jakie zachowanie zarzuca się dziecku, czy substancja została prawidłowo zidentyfikowana, jakie dowody zgromadzono i czy sprawa dotyczy demoralizacji, czynu karalnego czy odpowiedzialności na zasadach właściwych dla osoby, która ukończyła 17 lat.

Równolegle należy podjąć adekwatne działania wychowawcze i zdrowotne, a po otrzymaniu pisma z sądu sprawdzić terminy oraz dostępne środki procesowe. Największym błędem byłoby zarówno zignorowanie zdarzenia, jak i przyjęcie bez analizy, że znalezienie narkotyków automatycznie przesądza o odpowiedzialności dziecka i rodziców.