Czynny żal

Dobrowolne odstąpienie sprawcy od dokonania czynu albo zapobieżenie jego skutkowi. Sprawca, który okazał czynny żal, co do zasady nie podlega karze za usiłowanie. art. 15 K.k.

W Kodeksie karnym czynny żal dotyczy sprawcy, który wszedł już w stadium usiłowania. Nie podlega karze za usiłowanie ten, kto dobrowolnie odstąpił od dokonania czynu albo zapobiegł jego skutkowi; gdy sprawca jedynie starał się zapobiec skutkowi, a ten i tak nastąpił, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary. „Dobrowolnie" oznacza z własnej woli, a nie pod wpływem okoliczności zewnętrznych (np. spłoszenia przez policję). Uwaga: w prawie karnym skarbowym „czynny żal" to odrębna, szersza instytucja zawiadomienia o własnym czynie.

PrzykładWłamywacz sforsował zamek i wszedł do mieszkania, lecz zanim cokolwiek zabrał, sam — bez interwencji z zewnątrz — rozmyśla się, rezygnuje i wychodzi. Ponieważ dobrowolnie odstąpił od dokonania kradzieży, nie podlega karze za jej usiłowanie; gdyby zdążył już coś wynieść, czynny żal byłby spóźniony. Co ważne, bezkarność dotyczy tylko tego usiłowania — za już dokonane, samodzielne przestępstwa, jak zniszczenie zamka czy naruszenie miru domowego, sprawca i tak odpowie. Czynny żal działa również przy współsprawstwie, jeśli sprawca zapobiegnie dokonaniu czynu.

PoradyCzynny żal w prawie karnym skarbowym

Zobacz też: usiłowanie