Najważniejsze: Prywatnym aktem oskarżenia samodzielnie inicjujesz proces karny przy przestępstwach ściganych z oskarżenia prywatnego — m.in. zniesławieniu (art. 212 k.k.), zniewadze (art. 216 k.k.) i naruszeniu nietykalności cielesnej (art. 217 k.k.). Może ograniczać się do oznaczenia sprawcy, opisu czynu i wskazania dowodów.

Do czego służy ten wzór?

Wzoru używasz jako pokrzywdzony, gdy chcesz pociągnąć sprawcę do odpowiedzialności za przestępstwo prywatnoskargowe — bez udziału prokuratora.

Wniesienie prywatnego aktu oskarżenia czyni Cię oskarżycielem prywatnym i stroną postępowania.

Parametry pisma

  • Typ pisma: Prywatny akt oskarżenia (postępowanie z oskarżenia prywatnego)
  • Kto składa: Pokrzywdzony przestępstwem ściganym z oskarżenia prywatnego (może też wstąpić drugi pokrzywdzony)
  • Gdzie złożyć: Do sądu rejonowego właściwego dla miejsca popełnienia czynu
  • Termin: Karalność przestępstwa prywatnoskargowego ustaje z upływem roku od dnia, w którym pokrzywdzony dowiedział się o sprawcy, nie później niż 3 lata od popełnienia czynu (art. 101 §2 k.k.)
  • Opłata: Zryczałtowana równowartość wydatków — co do zasady 300 zł (wpłacana przy wniesieniu aktu)
  • Podstawa prawna: art. 487 i 488 k.p.k.; przestępstwa prywatnoskargowe: m.in. art. 212, 216, 217 k.k.
  • Stan prawny na dzień: 24 czerwca 2026 r.

Jak wypełnić pismo

  • Oznacz sąd, oskarżyciela prywatnego (Ciebie) i oskarżonego (dane sprawcy).
  • Dokładnie opisz zarzucany czyn: kto, kiedy, gdzie i co zrobił, oraz jego skutki.
  • Wskaż kwalifikację prawną (np. art. 212 §1 k.k.) — pomocniczo, sąd nie jest nią związany.
  • Powołaj dowody (świadkowie z adresami, dokumenty, nagrania) i wnioski dowodowe.
  • Dołącz dowód uiszczenia zryczałtowanej równowartości wydatków i podpisz pismo.

Kiedy NIE używać tego wzoru

  • Czyn jest ścigany z urzędu (np. groźby, oszustwo) — wtedy składasz zawiadomienie o przestępstwie, nie prywatny akt oskarżenia.
  • Upłynął termin przedawnienia karalności.
  • Nie masz danych sprawcy ani dowodów — najpierw je zgromadź.
  • Sprawa jest złożona dowodowo — rozważ pełnomocnika.

Najczęstsze błędy

  • Mylenie oskarżenia prywatnego z publicznym (np. wnoszenie prywatnego aktu o czyn ścigany z urzędu).
  • Brak wpłaty zryczałtowanej równowartości wydatków.
  • Zbyt ogólny opis czynu i brak dowodów.
  • Przeoczenie rocznego terminu od dowiedzenia się o sprawcy.
Padłeś ofiarą zniesławienia lub zniewagi?Sprawy prywatnoskargowe bywają dowodowo trudne — rozważ pomoc pełnomocnika. Opisz sprawę prawnikowi ›

Najczęstsze pytania (FAQ)

Jakie czyny ściga się prywatnie?

M.in. zniesławienie (art. 212 k.k.), zniewaga (art. 216 k.k.) i naruszenie nietykalności cielesnej (art. 217 k.k.). Tylko przy nich składa się prywatny akt oskarżenia.

Ile kosztuje wniesienie?

Zryczałtowana równowartość wydatków wynosi co do zasady 300 zł. Przy trudnej sytuacji można wnioskować o zwolnienie.

Do kiedy mogę wnieść akt?

Karalność ustaje rok od dnia, w którym dowiedziałeś się o sprawcy, i nie później niż 3 lata od czynu.

Czy potrzebuję prokuratora?

Nie — w sprawach prywatnoskargowych oskarżenie popiera sam pokrzywdzony jako oskarżyciel prywatny.

Wzór ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie. Dostosuj treść do swojej sytuacji; sprawdź aktualne terminy, opłaty i właściwość organu przed złożeniem.