Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem karnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wyższy wyrok nakazowy i wniesienie sprzeciwu

Autor: Michał Soćko • Opublikowane: 2020-08-28

W wyniku przeszukania mieszkania na podstawie niezwiązanego z tematem nakazu prokuratorskiego policja znalazła u mnie susz marihuany. Przyjąłem podczas przesłuchania warunki kary (ustalone na komendzie z prokuratorem) – 50 stawek x 20 zł i koszty sądowe. Nie mam bowiem czasu na chodzenie po sądach z racji pracy. Teraz otrzymałem akt oskarżenia z datą sprzed 2 miesięcy z przekreślonymi ustaleniami, a zaraz później wyrok nakazowy. Kara w nim jest dwukrotnie wyższa! Czy mogę odwołać się od tego wyższego wyroku nakazowego? Jak wnieść sprzeciw, skoro tak późno dostałem te dokumenty?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Wyższy wyrok nakazowy i wniesienie sprzeciwu

W pierwszej kolejności sięgnąć należy do przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego, zwanej dalej także „K.p.k.”.

Warunki wydania wyroku nakazowego

Zgodnie z przepisami K.p.k. „w sprawach, w których prowadzono dochodzenie, uznając na podstawie zebranego w postępowaniu przygotowawczym materiału, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, sąd może w wypadkach pozwalających na orzeczenie kary ograniczenia wolności lub grzywny wydać wyrok nakazowy” (art. 500). Przy czym sąd może wydać wyrok nakazowy, jeżeli na podstawie zebranych dowodów okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości.

Sąd wydaje wyrok nakazowy na posiedzeniu bez udziału stron.

Wniesienie sprzeciwu od wyroku nakazowego

Od takiego wyroku nakazowego przysługuje Panu prawo wniesienia sprzeciwu. Sprzeciw jest środkiem zaskarżenia wobec wyroku nakazowego.

Wniesienie sprzeciwu skutkuje tym, że wyrok nakazowy automatycznie traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych (art. 506 K.p.k.):

„Art. 506 § 1. Oskarżonemu i oskarżycielowi przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu do sądu, który wydał wyrok nakazowy, w terminie zawitym 7 dni od doręczenia tego wyroku.

§ 2. Prezes sądu odmawia przyjęcia sprzeciwu, jeżeli został wniesiony po terminie lub przez osobę nieuprawnioną.

§ 3. W razie wniesienia sprzeciwu wyrok nakazowy traci moc; sprawa podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych.

§ 4. (uchylony).

§ 5. Sprzeciw może być cofnięty do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej.

§ 6. Sąd rozpoznający sprawę po wniesieniu sprzeciwu nie jest związany treścią wyroku nakazowego, który utracił moc”.

Zatem jeżeli nie zgadza się Pan z wyrokiem czy też z samą karą, to może Pan zawsze wnieść sprzeciw. W takiej sytuacji sprawa będzie toczyła się na ogólnych zasadach. W szczególności najprawdopodobniej zostanie wyznaczona rozprawa, na której sąd będzie przeprowadzał dowody (np. przesłuchanie oskarżonego, przesłuchanie świadków etc.).

Podkreślam ten fakt, gdyż wskazał Pan uprzednio, że nie ma Pan czasu ze względów zawodowych na „chodzenie po sądach”. Wnosząc sprzeciw, musi Pan zdawać sobie sprawę, że dalsze czynności będą w sprawie prowadzone i może być Pan wzywany do sądu.

Pytał Pan dalej o szanse na odwołanie się. Trudno na to pytanie udzielić konkretnej odpowiedzi. W jakimś stopniu szanse zawsze się pojawiają, a chociażby już z tego powodu, że sprawa będzie toczyła się na ogólnych zasadach.

Zauważyć jednak należy, że zgodnie z art. 500 § 3 K.p.k. sąd może wydać wyrok nakazowy, jeżeli na podstawie zebranych dowodów okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości.

„Art. 500 § 1. W sprawach, w których prowadzono dochodzenie, uznając na podstawie zebranego w postępowaniu przygotowawczym materiału, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, sąd może w wypadkach pozwalających na orzeczenie kary ograniczenia wolności lub grzywny wydać wyrok nakazowy.

§ 2. W postępowaniu nakazowym stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu zwyczajnym, jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej.

§ 3. Sąd może wydać wyrok nakazowy, jeżeli na podstawie zebranych dowodów okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości.

§ 4. Sąd wydaje wyrok nakazowy na posiedzeniu bez udziału stron”.

Wobec tego sąd, wydając wyrok nakazowy, pośrednio przyznał, że nie miał żadnych wątpliwości co do okoliczności związanych z popełnieniem czynu oraz z Pana winą.

Tak też przyjmuje się w orzecznictwie: „postępowanie nakazowe jest instytucją prawa procesowego, której stosowanie zastrzeżono do najbardziej oczywistych przypadków, to znaczy takich, w których zebrany materiał dowodowy jest tak jednoznaczny, że nie nasuwa żadnych istotnych zastrzeżeń, co do winy i okoliczności popełnienia zarzuconego czynu. Wymóg ten oznacza w szczególności brak wątpliwości co do tak zasadniczych kwestii, jak realizacja przez oskarżonego wszystkich znamion zarzuconego mu czynu wymienionych w konkretnym przepisie typizującym dane przestępstwo, jak również wyczerpanie pozostałych warunków odpowiedzialności karnej, ujętych w części ogólnej kodeksu karnego. Tylko wówczas można bowiem przyjąć, że »okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości«. W przeciwnym wypadku konieczne staje się rozpoznanie sprawy na zasadach ogólnych” (wyrok Sądu Najwyższego – Izba Karna z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV KK 423/18).

W tym świetle o korzystniejszy wyrok może nie być łatwo.

Niska społeczna szkodliwość czynu

Dalej wskazać należy, że brak czasu nie jest żadną okolicznością łagodzącą. Natomiast trudno raczej przyjmować, że czyn zabroniony związany z posiadaniem środków odurzających jest generalnie sam w sobie czynem o niskiej społecznej szkodliwości.

Niemniej jednak kwesta społecznej szkodliwości oraz ocena jej stopnia została uregulowana w art. 115 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, zwanej dalej także „K.k.”. Zgodnie z tym przepisem „przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia”.

Za niską społeczną szkodliwością w przypadku takiego czyny może przemawiać nieznaczna ilość znalezionych środków odurzających, ich rodzaj (tzw. narkotyki miękkie), a nawet ich jakość, jak również to czy popełniła go osoba uzależniona (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku – II Wydział Karny z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt II AKa 41/19; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku – II Wydział Karny z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt II AKa 87/16).

Niemniej jednak niska szkodliwość czynu w danym przypadku powinna przede wszystkim skutkować przyjęciem, że miał miejsce wypadek mniejszej wagi w rozumieniu art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j. Dz.U. 2019 poz. 852).

„Art. 62. 1. Kto, wbrew przepisom ustawy, posiada środki odurzające lub substancje psychotropowe, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

2. Jeżeli przedmiotem czynu, o którym mowa w ust. 1, jest znaczna ilość środków odurzających lub substancji psychotropowych, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

3. W wypadku mniejszej wagi, sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku”.

Te okoliczności, które Pan wskazał, zostały już prawdopodobnie wzięte pod uwagę przy kwalifikacji czynu jako przypadku mniejszej wagi. Poza tym za czyn ten przewidziane są także dalej idące kary niż grzywna, tj. kara ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku. Zatem zastosowanie grzywny jest tez samo w sobie przejawem złagodzenia kary.

Wniesienie sprzeciwu i dalsze koszty

Podsumowując, jeżeli nie zgadza się Pan z powyższym wyrokiem nakazowym, to ma Pan zawsze możliwość wniesienia sprzeciwu. Wówczas wyrok nakazowy ulega uchyleniu i sprawa prowadzona jest dalej na zasadach ogólnych. Natomiast trudno ocenić jest, jakie są konkretne szanse na ewentualne zmniejszenie grzywny.

Proszę jednak pamiętać także, że prowadzone postępowanie na zasadach ogólnych będzie generowało dodatkowe koszty i może zdarzyć się tak, że nawet niewielkie obniżenie grzywny nie wyrówna zwiększonych kosztów sądowych.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem karnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Atak osoby ubezwłasnowolnionej

Moja żona została zaatakowana nożem przez osobę ubezwłasnowolnioną w obecności świadka, wskutek ataku odniosła obrażenia ciała. Osoba...

 

Odroczenie rozprawy z powodu choroby adwokata

Czy oskarżony, który wcześniej zgodził się na dobrowolne poddanie się karze po jednym już przełożeniu terminu sprawy przez sąd (choroba adwokata), może...

 

Niespłacony kredyt a powrót do Polski

Aktualnie mieszkam w UK, lecz planuję powrót do Polski. Mam niespłacony kredyt w Polsce. Płaciłam raty przez prawie dwa lata, lecz później moja...

 

Czy mogę uniknąć stawiennictwa w sądzie jako świadek?

Otrzymałam wezwanie do sądu jako świadek w sprawie, w której zeznawałam ponad 5 lat temu na policji. Nie chcę iść na rozprawę, bo takie sytuacje...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »