Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem karnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Uzasadnione wątpliwości co do poczytalności obwinionego

Małgorzata Zegarowicz-Sobuń • Opublikowane: 2018-09-28

Zostałem przesłuchany przez funkcjonariuszy Straży Granicznej i postawiono mi zarzut o wykroczenie nielegalnego zatrudnienia obcokrajowca. Z powodu dużego stresu, który miałem ostatnio, udałem się po poradę do psychiatry. Aktualnie przebywam na zwolnieniu, pomimo tego stawiłem się na to wezwanie. Przesłuchujący poinformował mnie, że zostanę skierowany przez nich na badania do poradni zdrowia psychicznego. Czy funkcjonariusz ma prawo tak dalece ingerować w moje życie?

Małgorzata Zegarowicz-Sobuń

»Wybrane opinie klientów

Szybkie i profesjonalne odpowiedzi, które mnie satysfakcjonowały. Bardzo grzeczny stosunek do klienta. Dziękuje.
Barbara
Polecam. Szybka profesjonalna porada prawna.
Katarzyna
Szybka odpowiedź i możliwość zadawania dodatkowych pytań.
Lucyna, 62 lata, nauczyciel
Zagodnienie wyjaśnione obszernie, szczegółowo, wyczerpijąco. Odpowiedz przesłana szybko. Odpowiedzi na pytania dodatkowe również przesłano szybko. Porada bardzo pomocna w rozwiązaniu problemu.
Szymon, 55 lat
 Fachowa porada i błyskawiczna odpowiedź
Helena, 64 lata, sprzataczka

Straż Graniczna jest organem prowadzącym postępowanie przygotowawcze w sprawie o popełnienie zarzucanego wobec Pana czynu będącego wykroczeniem.

Na etapie tego postępowania, a także potem, na etapie postępowania sądowego, organy muszą sprawdzić, czy obwiniony może sam brać udział w postępowaniu , czy też potrzebuje pomocy obrońcy z urzędu. Zgodnie bowiem z art. 21 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia:

„Art. 21. § 1. W postępowaniu w sprawie o wykroczenia obwiniony musi mieć obrońcę przed sądem, jeżeli:

1) jest głuchy, niemy lub niewidomy;

2) zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności.

§ 2. W wypadku, o którym mowa w § 1 pkt 2, obowiązek korzystania z pomocy obrońcy ustaje, jeżeli sąd uznaje za uzasadnioną opinię biegłego psychiatry, że czyn obwinionego nie został popełniony w warunkach wyłączenia lub znacznego ograniczenia zdolności rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem i że stan psychiczny obwinionego pozwala na udział w postępowaniu i prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny. Sąd zwalnia wówczas obrońcę z jego obowiązków.

§ 3. W wypadkach, o których mowa w § 1, udział obrońcy w rozprawie jest obowiązkowy, a w posiedzeniu, jeżeli ustawa tak stanowi.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

§ 4. Jeżeli w wypadkach, o których mowa w § 1, obwiniony nie ma obrońcy z wyboru, wyznacza mu się obrońcę z urzędu.”

Przepis ten jest podstawą ustanowienia obrony obligatoryjnej. Istotą takiej obrony jest zabezpieczenie praw obwinionego, co do którego zachodzi domniemanie, że nie będzie potrafił się bronić w należyty sposób.

Do przyjęcia, że zachodzi uzasadniona wątpliwość co do poczytalności, wystarcza uprawdopodobnienie tego, że poczytalność obwinionego może być co najmniej ograniczona. Uprawdopodobnienie, czyli niepełne udowodnienie, oznacza, iż organ postępowania musi przeprowadzić dowody, których ocena wraz z innymi okolicznościami sprawy da wysoki stopień prawdopodobieństwa, że co do poczytalności obwinionego istnieją uzasadnione wątpliwości.

Orzecznictwo sądowe, przede wszystkim Sądu Najwyższego (z 10.05.1979 r., I KR 47/79; z 20.06.1986 r., III KR 154/86; z 11.01.1989 r., V KRN 268/88; z 20.05.1984 r., I KR 102/84; z 19.07.1987 r., IV KR 197/87; z 17.06.1997 r., IV KKN 278/96; z 22.06.2001 r., III KKN 20/01; z 4.02.2002 r., II KKN 182/00) do okoliczności mogących powodować zaistnienie „uzasadnionych wątpliwości” zalicza: przebycie choroby psychicznej lub urazu mózgu, nałogowy alkoholizm, nadużywanie narkotyków, leczenie w szpitalu psychiatrycznym, nadzwyczaj utrudniony kontakt z obwinionym, kłopoty ze zrozumieniem pytań i udzielaniem odpowiedzi, niedorozwój umysłowy, zaświadczenia stwierdzające chorobę psychiczną lub niedorozwój umysłowy, zaświadczenia z placówek służby zdrowia, informacje z poradni zdrowia psychicznego. Natomiast wskazuje, że nie powodują uzasadnionych wątpliwości: dolegliwości depresyjne mające miejsce 10 lat wcześniej i oświadczenie obwinionego, że jest zdrowy i na choroby psychiczne nie chorował, aktywne uczestnictwo w toku postępowania sądowego, np. składanie wniosków dowodowych, przedstawianie swego stanowiska na piśmie i popieranie go innymi dowodami, osobiste sporządzenie apelacji itp. (postanowienie SN z 24.01.2007 r., II KK 251/06), ustna deklaracja obwinionego, że leczył się psychiatrycznie (postanowienie SN z 8.01.2010 r., III KK 186/09; wyrok SN z 9.02.2006 r., II KK 116/05).

Jeżeli postępowanie organu dowiedzie, iż w sprawie istnieją uzasadnione wątpliwości co do Pana poczytalności, to konieczne stanie się powołanie przez sąd biegłego psychiatry w celu wydania opinii o stanie zdrowia psychicznego obwinionego (art. 42 § 2 K.p.k.w.). Jeżeli opinia biegłego wskaże, że Pana stan psychiczny wskazuje, że potrzebuje Pan pomocy w postępowaniu, sąd ustanowi dla Pana obrońcę z urzędu.

Jeżeli sąd uzna za uzasadnioną opinię biegłego psychiatry, że czyn obwinionego nie został popełniony w warunkach wyłączenia lub znacznego ograniczenia zdolności rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem i że stan psychiczny obwinionego pozwala na dalszy udział w postępowaniu i prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny, to zwolni obrońcę z pełnienia obrony z urzędu.

Tak więc należy uznać, że postępowanie organów było prawidłowe i uzasadnione względami proceduralnymi.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem karnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Podrobienie podpisu w mojej obecności

Jestem urzędnikiem, który wydaje zgodę na wycinkę drzew w lesie. W zeszłym wydałem zgodę właścicielce lasu, która zarządza tym lasem...

Upublicznienie wyroku sądu karnego, czy prawo na to zezwala?

Dysponuję prawomocnym wyrokiem sądu karnego, na mocy którego pewna osoba została uznana winną. Chciałbym udostępnić ten wyrok w Internecie...

Czy policjant niebędący na służbie może wystawić mandat?

Czy policjant niebędący na służbie, po cywilnemu, może wystawić mandat za złe parkowanie?

Policja zatrzymała moje rzeczy, mimo że to współlokator jest podejrzany o handel narkotykami

Mój współlokator jest podejrzewany o handel narkotykami. W związku z tym policja przeszukała wspólnie wynajmowane przez nas mieszkanie....

Warunkowe umorzenie postępowania karnego nie jest wyrokiem skazującym

Muszę w pracy uzyskać certyfikat dotyczący dostępu do danych poufnych. W ankiecie jest pytanie, czy byłem karany za przestępstwo i nie wiem,...

Bilet na stawienie się do więzienia - czy można odroczyć karę pozbawienia wolności?

Mój chłopak dostał wyrok – 2 lata i bilet na stawienie się do więzienia. Czy można odroczyć karę pozbawienia wolności? Narzeczony ma chorego...

Obrażanie, wyzywanie, zastraszanie w internecie - co zrobić?

Padłam ofiarą stalkingu, jestem obrażana, wyzywana, zastraszana przez własną matkę (w internecie, na forach i innych stronach). Wyłączyłam...

Sprawa dotycząca napaści na pracownika

W czasie pracy pracujący w mojej spółce cywilnej pracownik został napadnięty, kilkukrotnie uderzony metalowym narzędziem w głowę. Sprawca...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »