Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem karnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Udostępnienie dokumentów z postępowania przygotowawczego prokuratury

Autor: Paulina Olejniczak-Suchodolska • Opublikowane: 2021-03-08

Byłem nauczycielem W–F. Cztery lata temu zostałem oczerniony lub pomówiony. Środowisko społeczne odwróciło się ode mnie. Byłem przekonany, że będę miał jakąś sprawę lub przynajmniej oskarżenie. Czy mam prawo zwrócić się do prokuratury o udostępnienie mi tych dokumentów z postępowania przygotowawczego, które prokuratura sporządziła?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Udostępnienie dokumentów z postępowania przygotowawczego prokuratury

Wskazuję, że niniejsza opinia prawna zawiera analizę sytuacji oraz wskazanie odpowiedzi w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (K.p.c.), ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (udip), orzecznictwo sądów polskich i poglądy doktryny.

Dostęp do akt postępowania karnego przygotowawczego prokuratury

Otóż dostęp do akt postępowania karnego przygotowawczego reguluje art. 156 § 5 K.p.k. Zgodnie z nim „w toku postępowania przygotowawczego udostępnia się akta stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym, jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, a prawo to przysługuje stronom także po zakończeniu postępowania przygotowawczego”. Za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom. Zgodnie z art. 299 § 1 K.p.k. w postępowaniu przygotowawczym stronami są pokrzywdzony i podejrzany. Podejrzanym zostaje się od momentu wydania przez prokuratora postanowienia o przedstawieniu zarzutów. W postępowaniu przygotowawczym w pierwszej kolejności przesłuchuje się „potencjalnego podejrzanego” jako świadka, a gdy prokurator zdecyduje o postawieniu zarzutów świadek staje się podejrzanym. Z opisu nie wynika, aby był Pan wzywany na świadka w sprawie karnej, a już z pewnością nie postawiono Panu zarzutów. Nie stał się Pan zatem stroną postępowania przygotowawczego. Nie przysługuje Panu zatem prawo do przeglądania akt sprawy postępowania przygotowawczego. Z art. 156 § 5 K.p.k. wynika także, że udostępnianie innym osobom akt postępowania przygotowawczego następuje za zgodą prokuratora i może nastąpić tylko w jego toku. Ustawodawca nie przewidział takiej możliwości po zakończeniu śledztwa lub dochodzenia.

Nie ma Pan zatem uprawnienia do wglądu w akta postępowania przygotowawczego w trybie wskazanym przez przepisy kodeksu postępowania karnego. Inną i w zasadzie jedyną możliwością jest pozyskanie żądanych informacji w trybie dostępu do informacji publicznej.

Informacje publiczne

Zgodnie z art. 1 ust. 1 udip informacją publiczną, podlegającą udostępnieniu na zasadach i w trybie ustawy, jest każda informacja o sprawach publicznych. Informacja ta musi znajdować się w posiadaniu podmiotu, zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej i będącego w posiadaniu takiej informacji. Podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej są organy władzy publicznej, w tym także Prokuratura. Wedle regulacji art. 1 ust. 2 udip przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że jeżeli istnieją przepisy regulujące w inny, szczególny, sposób dostęp do informacji, to stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest wyłączone. Taką inną, szczególną regulacją jest omawiany powyżej art. 156 § 5 K.p.k. Przepisy K.p.k., które w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt w trakcie trwającego postępowania przygotowawczego dla innych osób niż strony postępowania i ich pełnomocnicy/obrońcy i wyłączają w tym zakresie uregulowania ustawy powyżej dostępie do informacji publicznej. Ale ponieważ art. 156 § 5 K.p.k. nie odnosi się do dostępu do akt przez inne osoby po zakończeniu postępowania przygotowawczego i to niezależnie od tego, w jaki sposób nastąpiło to zakończenie, w tym zakresie znajduje zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym ugruntowało się stanowisko, że akta zakończonego postępowania przygotowawczego niezależnie od tego, w jaki sposób zostało ono zakończone, podlegają rygorom ustawy o dostępie do informacji publicznej. Akta postępowań przygotowawczych stanowią informację o działalności organów publicznych, do których dostęp wypełnia dyspozycję art. 61 Konstytucji RP, statuującego publiczne prawo obywatela do informacji (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt II SA 3572/02 i z dnia 8 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1113/04; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 2171/07).

Wniosek o udostępnienie dokumentów

Tym samym stwierdzić należy, że jedyną możliwością uzyskania informacji o toczących się postępowaniach przeciwko Panu i wglądu w takie akta postępowania przygotowawczego jest złożenie do właściwego organu odpowiedniego wniosku o dostęp do informacji publicznej.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem karnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

prawo-pracy.pl

prawo-mieszkaniowe.info

rozwodowy.pl

spolkowy.pl

prawo-cywilne.info

sluzebnosc.info

poradapodatkowa.pl

praworolne.info

ewindykacja24.pl

prawozus.pl

Szukamy prawnika »