Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem karnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Problemy przy odprawie paszportowej za stary dług - jak rozwiązać problem?

Autor: Michał Berliński • Opublikowane: 2020-03-30

Od 5 lat mieszkam za granicą. Nigdy nie byłem karany, nie figuruję także w Krajowym Rejestrze Dłużników. Jednak za każdym razem mój przylot do Polski kończy się długą odprawą paszportową. Ostatnio zapytałem celnika, dlaczego tak jest, i odpowiedział, że coś „wisi”, ale nie może mi udzielić więcej informacji. Czy jest możliwość dowiedzenia się, co to może być? Chciałbym po prostu uniknąć nieprzyjemnych sytuacji w przyszłości. Jedyne, co przychodzi mi do głowy, to że w przeszłości zalegałem ze spłatą rachunków za abonament telefoniczny, a następnie spłacałem grzywnę. Czy to może być z tym powiązane?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Problemy przy odprawie paszportowej za stary dług - jak rozwiązać problem?

Niespłacone zobowiązanie wobec podmiotów prywatnych

Na wstępie pragnę Pana uspokoić, w Polsce co do zasady nie grozi odsiadka za niespłacone zobowiązania zaciągnięte wobec podmiotów prywatnych, jak również administracyjnych organów, takich jak ZUS oraz Urząd Skarbowy. W każdym przypadku pozbawienie wolności jest możliwe jedynie po wydaniu odpowiedniego orzeczenia przez sąd. Samo zaciągnięcie zobowiązań, a następnie ich niespłacanie nie rodzi od razu odpowiedzialności karnej i nie wiąże się z koniecznością odbycia kary pozbawienia wolności.

Niespłacone zobowiązanie wobec podmiotów gospodarczych

Jeśli chodzi o zobowiązania wobec podmiotów gospodarczych, takich jak banki, samo postępowanie oraz egzekwowanie tego rodzaju należności odbywa się w innym trybie. Biorąc pod uwagę fakt, iż zdaje sobie Pan sprawę z zadłużenia, pominę kwestie formalnoprawne postępowania egzekucyjnego. Wierzyciel, którym w tym przypadku są zapewne banki, instytucje finansowe lub już firmy windykacyjne (to zależy, czy podmioty pierwotne zbyły swoje wierzytelności) dysponują tytułem wykonawczym. Tytułem tym zaś jest stosowne orzeczenie sądu (jego rodzaj jest zależny od daty powstania roszczenia, trybu, jaki wierzyciel wybrał przed sądem). Wierzyciel, mając do dyspozycji taki tytuł wykonawczy, ma prawo zawiadomić organy ścigania, tj. Policję i prokuraturę o niewywiązywaniu się Pana z zaciągniętych zobowiązań. Aby to uczynić, wierzyciel musi wykazać konkretne przesłanki. Art. 286 Kodeksu karnego (K.k.) stanowi:

„Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.”

Mając to na uwadze, należy wskazać, iż artykuł ten może mieć zastosowanie w przypadku, gdy świadomie zaciągał Pan zobowiązania, wiedząc o tym, iż nie zostaną one spłacone. To byłoby najprawdopodobniej bardzo trudne do udowodnienia. Jeśli na przykład zaciągał Pan zobowiązania, mając pracę i odpowiednie dochody, a następnie ją Pan stracił, lub utrata płynności finansowej była spowodowana Pańską chorobą albo chorobą osoby dla Pana bliskiej, byłby Pan w stanie skutecznie wybronić się od sankcji przewidzianej w tym artykule. Podsumowując, kara jest przewidziana nie za sam fakt zaciągnięcia zobowiązania, a za to, że celowo wprowadzono wierzyciela w błąd.

Wyłudzenie kredytu

Następnym artykułem o tej tematyce jest art. 297 § 1 Kodeks karnego:

„Kto, w celu uzyskania dla siebie lub kogo innego, od banku lub jednostki organizacyjnej prowadzącej podobną działalność gospodarczą na podstawie ustawy albo od organu lub instytucji dysponujących środkami publicznymi – kredytu, pożyczki pieniężnej, poręczenia, gwarancji, akredytywy, dotacji, subwencji, potwierdzenia przez bank zobowiązania wynikającego z poręczenia lub z gwarancji lub podobnego świadczenia pieniężnego na określony cel gospodarczy, elektronicznego instrumentu płatniczego lub zamówienia publicznego, przedkłada podrobiony, przerobiony, poświadczający nieprawdę albo nierzetelny dokument albo nierzetelne, pisemne oświadczenie dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego, instrumentu płatniczego lub zamówienia, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.”

Ten przepis dotyczy osób, które przy zawieraniu umowy kredytowej, w celu uzyskania kredytu, posłużyły się fałszywym dokumentem, podrobiły podpis lub w inny sposób poświadczyły nieprawdę (np. dla zwiększenia swojej zdolności kredytowej). Odpowiedzialność przewidzianą w art. 300 K.k. ponosi zaś dłużnik, który mając świadomość swojego zadłużenia, celowo uszczupla swój majątek, np. przepisując go na inne osoby. To samo dotyczy przypadków celowego uszkodzenia majątku, pozornego obciążenia majątku – np. ustanowienie hipoteki na nieruchomości, która jest nieaktualna bądź fikcyjna.

We wszystkich opisanych powyżej przypadkach to wierzyciel musi zawiadomić odpowiedni organ, celem wszczęcia postępowania przeciwko dłużnikowi. To zaś, czy prokurator postanowi skierować sprawę do sądu i wystosować akt oskarżenia, zależy od mocy dowodów przedstawionych przez wierzyciela. Następnie o samej winie oskarżonego orzeka sąd, który analizuje całość materiału dowodowego oraz sytuację dłużnika. Podsumowując, nie ma możliwości, aby osoba, wobec której sąd nie orzekł kary pozbawienia wolności, została zatrzymana i przewieziona do aresztu śledczego czy zakładu karnego.

Zobowiązanie wobec Urzędu Skarbowego

Jeśli zaś chodzi o zobowiązania wobec Urzędu Skarbowego, czyli o należności publicznoprawne, należności Skarbu Państwa – również w tym przypadku konieczne jest orzeczenie Sądu. Sam tryb postępowania urzędu skarbowego jest inny niż wierzyciela prywatnego. Kodeks karny skarbowy w art. 22 przewiduje:

„§ 1. Karami za przestępstwa skarbowe są:

1) kara grzywny w stawkach dziennych;

2) kara ograniczenia wolności;

3) kara pozbawienia wolności.”

Najczęściej stosowaną sankcją przez Urząd Skarbowy jest grzywna. Urząd Skarbowy wnosi o wymierzenie grzywny za wykroczenia. Jednym z najczęściej orzekanych przez sądy na wniosek urzędu wykroczeniem jest tzw. „uporczywe uchylanie się od obowiązku podatkowego”, które również karane jest grzywną. Odpowiedzialności karnej podlegają nie tylko te osoby, które w ogóle nie płacą podatków. Dużą część ukaranych stanowią osoby, które nie ujawniały części swoich przychodów w celu zmniejszenia należnego podatku, bądź w inny sposób dopuściły się oszustwa wobec Urzędu Skarbowego. Kara pozbawienia wolności jest rzadkością w toku postępowania karno-skarbowego. To ostateczność, gdyż głównym celem w wypadku przestępstwa skarbowego nie jest resocjalizacja, ale ściągnięcie należności od zobowiązanego. Urzędom i Skarbowi Państwa zależy na odzyskaniu należności, nie zaś na karaniu sprawcy w ten sposób, że owych należności zobowiązany nie będzie w stanie oddać, z uwagi na osadzenie w zakładzie karnym.

Aby upewnić się na sto procent, że nie było wobec Pana orzeczonej żadnej kary, w tym kary pozbawienia wolności, może Pan udać się do konsulatu – właściwego dla miejsca Pana zamieszkania – i tam złożyć wniosek do Krajowego Rejestru Karnego. Wniosek taki można również złożyć za pomocą internetu, w tym przypadku należy posiadać EPUAP, który można założyć także również przez internet w różnych bankach.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem karnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Kłopotliwa współlokatorka córki w wynajmowanym mieszkaniu

Moja córka jest studentką i wynajmujemy jej mieszkanie. Razem z nią mieszkała współlokatorka. Do tej drugiej dziewczyny co kilka dni na noc wpadał...

 

Konsekwencje sprzedaży na Allegro bez działalności

Sprzedawałem przez internet pewne produkty. Kupowałem je w innych sklepach internetowych i sprzedawałem na Allegro drożej. Nie mam faktur kupna...

 

Nękanie nauczyciela przez rodzica

Jestem nauczycielem dyplomowanym z 15-letnim stażem. Uczę matematyki w szkole podstawowej. Po raz pierwszy, odkąd pracuję, mam problem z rodzicem...

 

Czy osoba, która nie była karana może skorzystać z warunkowego umorzenia postępowania?

Czy osoba, która nie była karana może skorzystać z warunkowego umorzenia postępowania?  

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »