Kategoria: Świadek

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem karnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Prawo odmowy składania zeznań przez osoby najbliższe w postępowaniu karnym

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 2016-09-23

Trzy lata temu, na przesłuchaniu w prokuraturze przyznałam się do wręczenia łapówki za egzamin na prawo jazdy, a dokładniej, że mój mąż ją wręczył. Nie zostałam wtedy pouczona o prawie do odmowy odpowiedzi na pytania, które narażałyby osobę mi bliską na odpowiedzialność karną. Dodam, że na przesłuchaniu byłam zastraszana i sugerowano mi odpowiedzi. Wezwany po mnie mąż musiał potwierdzić moje zeznania, czyli że wręczył łapówkę i komu. Teraz dostaliśmy wezwanie na rozprawę sądową w charakterze świadków przeciwko osobie, którą wskazaliśmy. Czy na rozprawie mogę powołać się na art. 183 K.p.k. i na jego podstawie odmówić odpowiedzi na pytania? Czy może to zostać uznane za składanie fałszywych zeznań? Czy prokuratura może wobec nas wystąpić o zmianę statusu ze świadka na oskarżonego? Jak mamy zachować się na przesłuchaniu i co nam grozi?

Marek Gola

»Wybrane opinie klientów

Rzetelność, szybkość odpowiedzi, możliwość zadawania dodatkowych pytań
Ewa, 34 lata
Otrzymałam bardzo konkretną odpowiedź dotyczącą meritum sprawy, a przy tym powołanie się na wiele paragrafów prawnych.
Ewa
Za dotychczas otrzymana odpowiedz bardzo dziękuje. Odpowiedz na dodatkowe pytanie pozwoli mi dopiąć sprawe by zgłosić przestępstwo lub wykroczenie.
Zofia, 66 lat, księgowa
Dziękuję. Bardzo pomocna porada.
Grzegorz
Pan Marcin Sądej wykazał się bardzo dobrą znajomością zagadnień podatkowych i pomimo moich wielu dodatkowych wykazał wielką cierpliwość w wyjaśnieniu mojego problemu. Wyrazy szacunku. Wielki PLUS dla serwisu eporady24 za nieodpłatną możliwość zadawania dodatkowych pytań, co w wielu przypadkach pozwala znaleźć rozwiązanie sprawy.
Jerzy, emeryt
Opinia bardzo dobra. Szybko, profesjonalnie i zrozumiale - z dobrym wyjaśnieniem dla laika.
Wojciech
Dziękuję za merytoryczną i rzeczową odpowiedź. Oczywiście kluczowym elementem są źródła przepisów. 
Nauczyciel, 56 lat
Dziękuję za fachową pomoc. POLECAM
Teresa, nauczyciel, 50 lat
Profesjonalizm, rzetelność pani adwokat. 
Joanna
Odpowiedź szybka i wyczerpująca. Bardzo pomocna możliwość zadawania pytań dodatkowych. Super!
Teresa
Bardzo dziękuję. Dokładna analiza przepisów zarówno Ustawy o Wspólnotach Gruntowych Jak i Ustawy o podatku dochodowym. Pełen profesjonalizm .
Ewa, emeryt, 61 lat
Zadowolona jestem z odpowiedzi. Pomogła mi uporządkować moje wątpliwości. 
Gabriela
Uważam serwis za bardzo profesjonalny oraz przyjazny zleceniodawcom
Elżbieta
 Szybkie odpowiedzi, ogromna wiedza, profesjonalne podejście.
Magda
Wiele godzin udzielanych mi odpowiedzi zasługuje na mój podziw i szacunek. Pełen profesjonalizm i duża cierpliwość okazana mi podczas wspólnej pracy To dla Mnie Zaszczyt. Koszt usługi niewyobrażalnie niski. P O L E C A M wszystkim.
Janusz, emeryt po studiach
Jestem zadowolony
Arkadiusz
Polecam Pana Mecenasa Lukasza Marciniak. Usluga solidna ,kompetentna ,odpowiedz wyczerpujaca i zrozumiala i mila.
Lidia
Odpowiedź wyczerpująca jak najbardziej jednak dobre jest to że w ramach jednej opłaty można zadawać dodatkowe pytania w obrębie zagadnienia.
Piotr, 54 lata
Jestem bardzo zadowolona. Odpowiedź na pytania była szybka i wyczerpująca. Nigdy podczas porady prawnej nie uzyskałam tyle wiadomości. Każdemu polecę skorzystać z serwisu.
Agnieszka, księgowy, 49 lat
Gorąco polecam korzystanie z panelu ePorady24. Uzyskane informacje są rzetelne i udzielone w bardzo szybkim terminie. 
Monika, 43 lata
Dziękuję Panu. Odpowiedział Pan w sposób bardzo jasny i wyczerpujący. 
Andrzej, właściciel firmy, 55 lat
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź oraz klarowne wyjaśnienie dodatkowych wątpliwości.
Agnieszka
Jestem bardzo zadowolony, że zwróciłem się do Państwa o poradę. Jesteście naprawdę potrzebni. 
Sławomir
Dziękuję za rzeczową i dokładnie wyjaśnioną sprawę. Kolejny raz skorzystałem z Państwa usług i nie zawiodłem się .
Mariusz, ratownik medyczny kierowca, 46 lat
Dzień dobry Odpowiedz jest dokładna i rzetelna ,dużo mi wyjaśniono .
Urszula
Rzetelność, szybka odpowiedź, profesjonalizm i duża wiedza prawnicza
Jolanta, PIELĘGNIARKA
Dziekuje za wyczerpujace wyjasniene sprawy i pozdrawiam
Marzanna
Bardzo profesjonalne podejście do tematu klienta. Wysoka merytoryka i szybka obsługa. Prawnicze zawiłości przełożone na język zwykłego człowieka. Pozdrawiam panią adwokat Kingę Karaś. 
Arleta
Bardzo obszerna i jasna odpowiedź - DZIĘKUJĘ
Rafał
Wyczerpująca porada prawna, która w 100% potwierdziła moją własną opinię w przedmiotowej sprawie. Jestem zadowolony i bardzo dziękuję za tak dobrą i wyczerpującą odpowiedź. Serdecznie polecam cały serwis.
Marek

Podstawę prawną opinii stanowią przepisy Kodeksu karnego (K.k.) oraz Kodeksu postępowania karnego (K.p.k.).

Zatem została Pani wraz z mężem wezwana do sądu w charakterze świadka, w związku z toczącą się sprawą o przyjmowanie łapówek za zdanie egzaminu na prawo jazdy. W czasie przesłuchania na policji nie została Pani pouczona o prawie do odmowy składania zeznań z uwagi na możliwość poniesienia odpowiedzialności karnej.

W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 lutego 1987 r., sygn. akt II KR 22/87, zgodnie z którym „organ prowadzący postępowanie ma – w myśl art. 10 i 173 § 2 K.p.k. – obowiązek pouczenia świadka o przysługującym mu z mocy art. 166 § 1 K.p.k. prawie uchylenia się od odpowiedzi na pytanie, jeżeli udzielenie odpowiedzi mogłoby narazić na odpowiedzialność karną tego świadka lub osobę dla niego najbliższą. Jednakże obowiązek ten ciąży na organie prowadzącym postępowanie tylko wtedy, gdy świadkowi lub jego najbliższym rzeczywiście grozi odpowiedzialność karna, a nie odpowiedzialność cywilna lub dyscyplinarna.”

Korzystny dla Państwa pogląd wyraża Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 kwietnia 1977 r., sygn. akt II KR 38/77, zgodnie z którym „przepisy art. 166 i 173 § 2 K.p.k. mają na celu ochronę interesów świadków, wobec czego tylko świadkowie, których sąd nie pouczył o przysługującym im prawie uchylenia się od odpowiedzi na pytania i którzy z uprawnienia tego ze szkodą dla siebie nie skorzystali, mogą się powoływać na naruszenie tych przepisów, oskarżony natomiast uprawnienia takiego nie ma (arg. z art. 374 § 3 k.p.k.).”

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Powyższe dwa orzeczenia, choć posługują się nazewnictwem „art. 166 k.p.k.”, to jednak mają one zastosowanie aktualnie, albowiem w miejsce ww. przepisu stosuje się art. 183 K.p.k.

Nadto pragnę zauważyć, iż nawet gdyby organa ścigania zechciałyby Państwu postawić zarzut, wówczas protokół z przesłuchania nie może stanowić dowodu w sprawie.

Obecnie, dysponując wiedzą w zakresie sygnatury prowadzonej sprawy, zasadnym jest złożenie pisma do prokuratury ze wskazaniem, iż podczas Pani i męża przesłuchania doszło do naruszenia przepisów proceduralnych, tj. art. 183 K.p.k., albowiem nie zostali Państwo pouczeni o jego treści.

Proszę jednak udać się na komisariat policji lub do prokuratury, po uprzednim ustaleniu miejsca znajdowania się akt sprawy, celem sprawdzenia, czy w treści protokołu, na samym początku Państwa zeznań, w części po Państwa danych osobowych, nie znajduje się zapis standardowy, że pouczono świadka o prawach z art. 183 K.p.k. i innych (np. art. 184 K.p.k.).

Sprzyjający Państwu pogląd został wyrażony nadto przez Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II AKa 91/12, w którego tezie wskazano, iż „przepis art. 183 § 1 k.p.k. ma na celu ochronę interesów świadków, wobec czego tylko świadkowie, których sąd nie pouczył o przysługującym im prawie uchylenia się od odpowiedzi na pytania i którzy z uprawnienia tego ze szkodą dla siebie nie skorzystali, mogą się powoływać na naruszenie tego przepisu, oskarżony natomiast uprawnienia takiego nie posiada.”

W mojej ocenie zachowanie przesłuchujących Państwa funkcjonariuszy policji wprost wskazuje na naruszenie art. 183 K.p.k., albowiem pytania, jak Pani podaje, sugerowały odpowiedź, a wręcz ją wymuszały. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że: „W sytuacji przewidzianej w art. 166 § 1 [ob. 183 § 1] k.p.k. świadek nie ma obowiązku wyjaśnienia, dlaczego odmawia odpowiedzi. Myślą bowiem przewodnią art. 166 § 1 [ob. 183 § 1] k.p.k. jest to, że nie należy nikogo stawiać w położeniu przymusowym, w którym musi albo kłamać, albo zeznając prawdę obciążyć siebie lub osobę najbliższą. Nie można żądać od oskarżonego dostarczenia materiałów dowodowych na swoją niekorzyść” (wyr. SN z 28 I 1975 r., IV KR 313/74, OSPiKA 1978, nr 9, poz. 153, z glosą W. Daszkiewicza, OSPiKA 1978, nr 9, s. 377-379).

Zasadne jest zatem podjęcie kroków przeze mnie opisanych, tj. złożenie pisma, w treści którego wskaże Pani i mąż na naruszenie przepisu art. 183 K.p.k., poddając pod wątpliwość możliwość wykorzystania złożonych przez Państwa zeznań. Doszło bowiem do naruszenia art. 16 § 1 K.p.k., zgodnie z którym jeżeli organ prowadzący postępowanie jest obowiązany pouczyć uczestników postępowania o ciążących obowiązkach i o przysługujących im uprawnieniach, brak takiego pouczenia lub mylne pouczenie nie może wywoływać ujemnych skutków procesowych dla uczestnika postępowania lub innej osoby, której to dotyczy. Organ prowadzący postępowanie powinien ponadto w miarę potrzeby udzielać uczestnikom postępowania informacji o ciążących obowiązkach i o przysługujących im uprawnieniach także w wypadkach, gdy ustawa wyraźnie takiego obowiązku nie stanowi. W razie braku takiego pouczenia, gdy w świetle okoliczności sprawy było ono nieodzowne, albo mylnego pouczenia, stosuje się odpowiednio § 1.

Reasumując, z uwagi na brak pouczenia nie może Pani i mąż ponosić z tego powodu negatywnych konsekwencji.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem karnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Zakup leku od nielegalnego sprzedawcy przez internet

Zakupiłam przez internet pewien lek, który ze względu na moją chorobę lekarz każe mi mieć zawsze przy sobie. Chodzi o nawracające duszności, które mogą być dla mnie niebezpieczne. Było to latem, mój lekarz wyjechał na urlop, a ten lek mi się skończył. Zobaczyłam, że jest on sprzedawany przez internet i nieświadoma tego, że to nielegalne, kupiłam. A teraz przyszła do mnie policja w związku z tym zakupem i mam być przesłuchiwana w charakterze świadka. Obawiam się, co mi grozi, bo uczę w szkole, nie mogę być karana. Przyznać się czy nie?

 

Jak mam się zachować na drugim przesłuchaniu?

Byłem uczestnikiem wypadku w, którym zginął człowiek. Obecnie nie jestem podejrzanym, a wszystko przemawia za tym, że to stało się nie z mojej winy. Na pierwszym przesłuchaniu zaraz po zdarzeniu opisałem przebieg sytuacji i udzieliłem szczegółowych odpowiedzi, jedynie mam drobne wątpliwości co do szczegółów. Teraz policja po przesłuchaniu świadków tego zdarzenia chce mnie ponownie przesłuchać, tylko że ja nie mam więcej nic do dodania w tej sprawie i uważam, że moje pierwsze zeznania były wiarygodne. Jak mam się zachować na drugim przesłuchaniu?

Zmiana zeznań świadka

Jakiś czas temu z głupoty przełamałem hasła do dwóch kont na portalu społecznościowym. Dzisiaj byłem przesłuchiwany w charakterze świadka i wszystkiemu zaprzeczyłem, bo nie byłem nawet pewien, czy o mnie chodzi. Z tego IP korzysta wiele osób. Teraz, gdy ochłonąłem, chciałbym zmienić zeznania. Co mi grozi? Czy jest szansa, że uniknę kary?

Konsekwencje nielegalnego ładowania kart miejskich

Sprawa dotyczy konsekwencji nielegalnego ładowania kart miejskich. Zostałem wezwany na świadka w sprawie nielegalnego ładowania kart miejskich (287 § 1 K.k.). Korzystałem z tego, ale nie byłem ładującym. Nie posiadam jednak paragonów za ładowanie. Czy te ich rejestry, które mają potwierdzać, że robiłem to nielegalnie, to wystarczający dowód mojej winy? Jaką strategię objąć, mogę zapłacić tylko grzywnę? Nie chcę nikogo wskazywać.

Wielokrotne przesłuchania w charakterze świadka

Od około 3 lat jestem wzywany w charakterze świadka przez liczne komisariaty policji w sprawie dotyczącej wymuszeń internetowych. Postępowanie dotyczy rzekomej sprzedaży telefonów przez internet, w której to sprawie pojawia się moje IP. Ja niczego nie zrobiłem i mam już tego dosyć. Chciałbym skończyć z tymi przesłuchaniami, a nadto by osoba odpowiedzialna poniosła tego konsekwencje. Co powinienem zrobić?

Czy na przesłuchanie w charakterze świadka mogę przyjść z adwokatem?

Czy na przesłuchanie w charakterze świadka mogę przyjść z adwokatem?

Naprzykrzałem się byłej dziewczynie, czy zostanę skazany?

Rozstałem się z dziewczyną, potem desperacko próbowałem ją odzyskać: czekałem pod jej domem (który stoi niedaleko mojego), pisałem liczne SMS-y, wiele razy zadzwoniłem. Nigdy nie były to wiadomości z groźbą. Chciałem tylko wyjaśnić nasze nieporozumienie. Tymczasem dowiedziałem się, że moje wiadomości wywołują u niej niepokój, mimo to jeszcze do niej pisałem, ale rzadziej. Dziś wysłałem ostatnią wiadomość i zdecydowałem się zakończyć definitywnie tę historię. Dzisiaj też dostałem wezwanie na komisariat jako świadek w tej sprawie. Termin mam za 4 dni. Co mi grozi? Czy mam prawo do adwokata?



Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »