Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z mandatami lub wykroczeniami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Prawo do odwołania się od mandatu

Autor: Małgorzata Zegarowicz-Sobuń • Opublikowane: 2017-10-16

Czy policjant powinien poinformować osobę, której wręczył mandat o tym, że ma ona prawo do odwołania się od mandatu w ciągu 7 dni? Moim zdaniem powinien.

Postępowanie tzw. mandatowe regulują przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2016 r., poz. 1713 z późn. zm.), Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2015 r., poz. 1094 z późn. zm.) oraz Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (Dz. U. 2002.20.201 z późn. zm.).

Cechą charakterystyczną tego postępowania jest jego konsensualność, która polega na bezwzględnym uzależnieniu możliwości nałożenia grzywny w drodze mandatu karnego od zgody sprawcy wykroczenia na zastosowanie tego trybu. Nałożenie grzywny w drodze mandatu karnego jest dopuszczalne wyłącznie za zgodą sprawcy, stosownie bowiem z K.p.w. może on odmówić jego przyjęcia. Jako brak zgody, tyle że wyrażony w sposób dorozumiany należy potraktować nieuiszczenie grzywny w wyznaczonym terminie, gdy została ona nałożona mandatem karnym zaocznym. W razie odmowy przyjęcia mandatu karnego organ, którego funkcjonariusz nałożył grzywnę, występuje do sądu z wnioskiem o ukaranie. We wniosku należy zaznaczyć, że obwiniony odmówił przyjęcia mandatu, a w miarę możliwości podać także przyczyny odmowy.

Przepisy K.p.w. określają szczególne dodatnie przesłanki postępowania mandatowego, czyli przypadki, kiedy funkcjonariusz jest uprawniony do nakładania grzywny w drodze mandatu karnego, a mianowicie gdy:

1) schwytano sprawcę wykroczenia na gorącym uczynku lub bezpośrednio po popełnieniu wykroczenia,

2) stwierdzi popełnienie wykroczenia naocznie pod nieobecność sprawcy, a nie zachodzi wątpliwość co do sprawcy czynu,

3) stwierdzi popełnienie wykroczenia za pomocą przyrządu kontrolno-pomiarowego lub urządzenia rejestrującego, a sprawca nie został schwytany na gorącym uczynku lub bezpośrednio potem, i nie zachodzi wątpliwość co do sprawcy czynu

– w tym także, w razie potrzeby, po przeprowadzeniu w niezbędnym zakresie czynności wyjaśniających, podjętych niezwłocznie po ujawnieniu wykroczenia.

Chodzi zatem o wypadki, w których fakt popełnienia wykroczenia jest zwykle niewątpliwy, a sytuacja dowodowa prosta i oczywista. Samo zaś ujęcie sprawcy jest nierozerwalnie związane z okolicznościami dowodowymi wskazującymi wprost na usiłowanie albo popełnienie przez niego wykroczenia.

Funkcjonariusz nakładający grzywnę ma obowiązek: określić jej wysokość, wskazać wykroczenie zarzucane sprawcy oraz poinformować go o prawie odmowy przyjęcia mandatu karnego i o skutkach prawnych takiej odmowy. Stosownie do § 3 rozporządzenia w sprawie nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, funkcjonariusz nakładający grzywnę na żądanie sprawcy wykroczenia jest także zobowiązany okazać dokument uprawniający go do nałożenia grzywny w drodze mandatu karnego.

Uchylenie prawomocnego mandatu karnego stanowi instytucję szczególną, ponieważ dotyczy rozstrzygnięcia prawomocnego, a ponadto w odróżnieniu od wcześniejszych etapów postępowania mandatowego jest postępowaniem o charakterze sądowym. Jest to postępowanie o charakterze wyjątkowym, jego celem jest kontrola zasadności nałożonego i już prawomocnego mandatu, wydane zaś orzeczenie rozstrzyga o tym, czy czyn może być w ogóle kwalifikowany jako wykroczenie. Zgodnie z K.p.w. prawomocny mandat karny podlega niezwłocznie uchyleniu, jeżeli grzywnę nałożono za czyn niebędący czynem zabronionym jako wykroczenie albo na osobę, która popełniła czyn zabroniony przed ukończeniem 17 lat, albo gdy ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia wykroczenia z przyczyn, o których mowa w art. 15-17 Kodeksu wykroczeń. Uchylenie następuje na wniosek ukaranego, jego przedstawiciela ustawowego lub opiekuna prawnego złożony nie później niż w terminie 7 dni od uprawomocnienia się mandatu lub na wniosek organu, którego funkcjonariusz nałożył grzywnę, albo z urzędu. Prawomocny mandat karny podlega uchyleniu w trybie określonym powyżej, jeżeli grzywnę nałożono wbrew zakazom określonym w art. 96 § 2. Podlega on również uchyleniu, gdy grzywnę nałożono w wysokości wyższej niż wynika to z art. 96 § 1-1b.

Jak już to zostało wyjaśnione powyżej, policjant, czy też inny organ, zawsze ma obowiązek pouczyć o przysługującym prawie do odmówienia przyjęcia mandatu. Sytuacja nie wygląda tak jasno w przypadku obowiązku pouczenia o prawie jego uchylenia. Przepisy nie nakładają tego obowiązku.

Co istotne również Rzecznik Praw Obywatelskich uważał, iż na druku mandatu karnego powinno zostać umieszczone pouczenie o możliwości zaskarżenia przyjętego mandatu do sądu. Uprawnienie to wynikało bowiem z samego K.p.w. Zmiana nastąpiła od 1 stycznia 2016 r. Zgodnie z Rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2015 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (Dz. U. z dnia 31 grudnia 2015 r.) odcinki C, D i E wzoru odcinków formularza mandatu karnego otrzymały brzmienie określone w załączniku do niniejszego rozporządzenia, w tym m.in. pouczenie o prawie wystąpienia do sądu z wnioskiem o uchylenie mandatu w terminie 7 dni od uprawomocnienia się mandatu.

Tak więc brak ustnego pouczenia przez funkcjonariusza rekompensuje pouczenie pisemne na druku mandatu.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z mandatami lub wykroczeniami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Przechodzenie przez jezdnię poza przejściem dla pieszych

Przechodziłem przez jezdnię poza przejściem dla pieszych w odległości mniejszej aniżeli 100 metrów od skrzyżowania, na którym jest przejście dla...

Oskarżenie o zaparkowanie na miejscu dla niepełnosprawnych

Po fałszywym oskarżeniu sąsiadki odnośnie domniemanego zaparkowania na miejscu dla niepełnosprawnych straż miejska wystosowała pismo do właścicieli auta...

Szybsze odzyskanie prawa jazdy

Tydzień utraciłem prawo jazdy na 3 miesiące za przekroczenie prędkości w terenie zabudowanym oraz mandat 400zł i 10 pkt. Czy istnieje możliwość...

Czy policjant powiadomi pracodawcę o sprawie w sądzie?

Niecałe 2 miesiące temu zatankowałem paliwo i odjechałem bez zapłacenia za nie. Zrobiłem to z roztargnienia i pośpiechu. Policjant...

Zatrzymanie prawa jazdy w Czechach za jazdę po alkoholu

Witam zostało mi zatrzymane prawo jazdy w Czechach za jazdę pod wpływem alkoholu. Powiedziano mi, że w ciągu około dwóch tygodni odeślą je do...

Odwołanie decyzji o przyjęciu mandatu

Czy mogę, a jeśli tak to, w jaki sposób, odwołać się od decyzji starosty zatrzymującej prawo jazdy za przekroczenie prędkości w obszarze...

Dwa przestępstwa związane z prowadzeniem samochodu

Otrzymałem sądowy zakaz prowadzenia pojazdów, za prowadzenie w stanie nietrzeźwości na okres 3 lat. Zdarzenie miało miejsce w październiku 2015 r....

Konsekwencje potrącenia rowerzysty

Konsekwencje potrącenia rowerzysty

Dzisiaj mój brat potrącił lekko rowerzystę. Kobieta nie miała żadnych obrażeń. Bolała ją jedynie lekko ręka. Brat od razu wyskoczył z auta, chciał...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »