Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem karnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Odszkodowanie za niesłuszne przebywanie w areszcie

Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2016-09-09

W wieku 16 lat zostałem zatrzymany, przebywałem w schronisku dla nieletnich. Gdy skończyłem 17 lat, przeniesiono mnie do aresztu dla dorosłych. Miało to miejsce w latach 1985–1988. Później odbyła się rozprawa, na której mnie nie skazano. Po całej sprawie wyjechałem z Polski. Czy mam szanse na odszkodowanie za niesłuszne przebywanie w areszcie dla dorosłych?

Tomasz Krupiński

»Wybrane opinie klientów

Szybkie i profesjonalne odpowiedzi, które mnie satysfakcjonowały. Bardzo grzeczny stosunek do klienta. Dziękuje.
Barbara
Polecam. Szybka profesjonalna porada prawna.
Katarzyna
Szybka odpowiedź i możliwość zadawania dodatkowych pytań.
Lucyna, 62 lata, nauczyciel
Zagodnienie wyjaśnione obszernie, szczegółowo, wyczerpijąco. Odpowiedz przesłana szybko. Odpowiedzi na pytania dodatkowe również przesłano szybko. Porada bardzo pomocna w rozwiązaniu problemu.
Szymon, 55 lat
 Fachowa porada i błyskawiczna odpowiedź
Helena, 64 lata, sprzataczka

Należy zaznaczyć, że ówcześnie obowiązujący Kodeks postępowania karnego obowiązywał od 19 kwietnia 1969 r.

Przewidywał on jednak (tak jak obecny) w rozdziale 50. odszkodowanie za niesłuszne skazanie lub aresztowanie.

Zgodnie z art. 487 dawnego Kodeksu:

„§ 1. Oskarżonemu, który w wyniku wznowienia postępowania lub rewizji nadzwyczajnej został uniewinniony lub skazany na podstawie łagodniejszego przepisu, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę oraz zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, wynikłe z wykonania względem tego skazanego w całości lub w części kary, której nie powinien był ponieść.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się także, jeżeli prowadzone dalej w wyniku wznowienia lub rewizji nadzwyczajnej postępowanie umorzono wskutek okoliczności, których nie uwzględniono we wcześniejszym postępowaniu.

§ 3. Prawo do odszkodowania i zadośćuczynienia powstaje również w związku z zastosowaniem środka zabezpieczającego w warunkach określonych w § 1 i 2.

§ 4. Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio w razie oczywiście niesłusznego tymczasowego aresztowania”.

Pana tymczasowe aresztowanie było oczywiście niesłuszne, bowiem jak wskazał w uzasadnieniu Sąd Wojewódzki, był Pan nieletni w momencie wystąpienia przestępstwa.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 1 lipca 1998 r., sygn. akt V KKN 203/97 (które odnosiło się do postanowień dawnego Kodeksu), „zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 487 § 4 dkpk odszkodowanie przysługuje jedynie w takich wypadkach tymczasowych aresztowań, które są niesłuszne w stopniu oczywistym albo z powodu zupełnej bezpodstawności faktycznej, albo też z powodu niedopuszczalności prawnej”. Chodzi bowiem o to, że w obowiązującym stanie prawnym oczywista bezzasadność zastosowania tymczasowego aresztowania (lub zatrzymania) ma miejsce jedynie w sytuacji, gdy jest wynikiem dowolności w ocenie materiału dowodowego albo też wypływa z braku podstaw do jego stosowania.

W Pana przypadku rzeczywiście nie było podstawy prawnej do zastosowania wobec Pana tymczasowego aresztowania, biorąc pod uwagę fakt, że następnie został Pan uniewinniony.

Zgodnie z art. 488:

„§ 1. Żądanie odszkodowania należy zgłosić w sądzie wojewódzkim, w którego okręgu wydano orzeczenie w pierwszej instancji, a w wypadku określonym w art. 487 § 4 w sądzie wojewódzkim właściwym ze względu na miejsce, w którym nastąpiło zwolnienie z tymczasowego aresztu.

§ 2. Sąd wojewódzki orzeka na rozprawie w składzie trzech sędziów; sprawy o odszkodowanie powinny być rozpoznawane w pierwszej kolejności; postępowanie wolne jest od kosztów.

§ 3. Na postanowienie wydane w myśl § 2 przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego”.

Jednak ustawodawca dla dochodzenia roszczeń odszkodowawczych (również jest tak na gruncie obecnie obowiązującego kodeksu) przewidział wyjątkowo krótki okres na dochodzenie odszkodowania. Zgodnie bowiem z art. 489 nie można żądać odszkodowania z powodu niesłusznego skazania po upływie roku od daty uprawomocnienia się orzeczenia, dającego podstawę do odszkodowania i zadośćuczynienia, a w wypadku dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia za oczywiście niesłuszne aresztowanie – od daty uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.

Zgodnie z postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt II AKz 122/08, „przepis art. 555 k.p.k. ustala termin przedawnienia roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie (»roszczenia… przedawniają się…«), inaczej niż art. 489 k.p.k. z 1969 roku, który przewidywał prekluzję roszczenia (»nie można żądać…«). Niezgłoszenie roszczenia (na podstawie obecnego kpk) w terminie nie powoduje wygaśnięcia (»utraty«) roszczenia, więc nie zamyka drogi dochodzenia roszczenia. Sąd nie może obecnie uwzględnić przedawnienia z urzędu, dopiero na zarzut, a i to gdy ten zarzut nie będzie sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. Ma to tę konsekwencję, że nie można umorzyć postępowania wszczętego wnioskiem złożonym po upływie terminu przedawnienia. Powinno się wyznaczyć rozprawę i wydać orzeczenie merytoryczne, więc w razie stwierdzenia przedawnienia – ewentualnie oddalić wniosek”.

Tak więc działając na podstawie dawnego Kodeksu, utracił Pan prawo do żądania odszkodowania za niesłuszne aresztowanie i sąd odrzuci Pana wniosek w tym zakresie (obecnie mógłby oddalić wniosek wobec podniesienia zarzutu przedawnienia).

Reasumując, na podstawie przedstawionego przez Pana stanu faktycznego, wskutek upływu ponad 20 lat od uprawomocnienia się orzeczenia w Pana sprawie utracił Pan prawo do żądania odszkodowanie za zastosowanie wobec Pana tymczasowego aresztowania bez podstawy prawnej.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem karnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Kłopotliwa współlokatorka córki w wynajmowanym mieszkaniu

Moja córka jest studentką i wynajmujemy jej mieszkanie. Razem z nią mieszkała współlokatorka. Do tej drugiej dziewczyny co kilka dni na noc wpadał...

Szkoda wyrządzona przez osobę chorą psychicznie

Czy osoba chora psychicznie leżąca w szpitalu jest odpowiedzialna za uszkodzenie mienia, za zarażenie personelu, innego pacjenta, itp.?

Skarga na prokuratora

Jestem w trakcie sporządzania skargi na jednego prokuratora z PO w Katowicach. Czy materiały w tej sprawie powinienem przesłać do...

Konsekwencje skradzenia dokumentów

7 lat temu skradziono mi dokumenty. Sprawa została zgłoszona na policję natychmiast. Po jakimś czasie zostały przychodzić różne wezwania do zapłaty od...

Ekshumacja zwłok w celu pobrania materiału do badań genetycznych

Kto wydaje zgodę na ekshumację zwłok w celu pobrania materiału do badań genetycznych? Mamy podejrzenie, że nasz zaginiony przed laty krewny został...

Co mi grozi za kradzież pieniędzy?

W firmie, w której pracuję na umowę o pracę przywłaszczyłem sobie kilka tysięcy złotych. Są to pieniądze za faktury, które wpisywałem jako...

Przeszukanie mieszkania z powodu leków hormonalnych

W dniu wczorajszym policja przeszukała moje mieszkanie pod względem posiadania anabolików testosteronu. Po wejściu policji do mieszkania sam pokazałem im...

Czy mogę złożyć wniosek o zatarcie skazania?

Zostałem skazany na karę grzywny i zakaz prowadzenia pojazdów na 3 lata za czyn z art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Minął już ponad rok...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »