Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem karnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dwie sprawy karne

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2016-09-07

Pod koniec roku 2008 r. spowodowałem wypadek po alkoholu. Dostałem zakaz prowadzenia pojazdów na 2 lata w zawieszeniu na 5. Niestety w tym okresie znów jechałem po alkoholu (dostałem 18 miesięcy w zawieszeniu na 3 lata). Sąd odwiesił pierwszy wyrok w 2014 r., trafiłem do więzienia i odbyłem pół wyroku. W wydziale komunikacji powiedziano mi, że mój zakaz trwa do końca 2016 r. Czy tak faktycznie jest? Czy mogę ubiegać się u umorzenie połowy drugiej kary?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zaznaczam, że wbrew temu, co Pan napisał, polskie prawo karne wiąże możliwość zastosowania środków probacyjnych jedynie z karami zasadniczymi. Kodeks karny nie przewiduje jednak takiej możliwości w stosunku do środków karnych, podobnie jak na gruncie kodeksu karnego z 1969 r. oraz Kodeksu karnego z 1932 r. nie było możliwe warunkowe zawieszenie wykonania kar dodatkowych.

Środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych został więc orzeczony niezależnie od kary warunkowego pozbawienia wolności.

W okresie próby prowadził Pan samochód ponownie pod wpływem alkoholu, wskutek czego został Pan skazany na karę 18 miesięcy pozbawienia wolności, gdzie sąd ponownie zawiesił warunkowo wykonanie kary na okres 3 lat i orzekł o zakazie prowadzenia pojazdów na określony czas.

Zgodnie z art. 178a Kodeksu karnego (w brzmieniu obowiązującym w kwietniu 2013 r.):

„§ 1. Kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2. Kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu inny pojazd niż określony w § 1, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 3. (uchylony).

§ 4. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo za przestępstwo określone w art. 173, 174, 177 lub art. 355 § 2 popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo dopuścił się czynu określonego w § 1 w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5”.

Wskutek tego skazania, sąd odwiesił Panu karę pozbawienia wolności orzeczoną w 2008 r.

Stosownie do art. 75 Kodeksu karnego:

„§ 1. Sąd zarządza wykonanie kary, jeżeli skazany w okresie próby popełnił podobne przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności.

§ 1a. Sąd zarządza wykonanie kary jeżeli skazany za przestępstwo popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej lub innej osoby małoletniej zamieszkujących wspólnie ze sprawcą w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, ponownie używając przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej lub innej osoby małoletniej zamieszkujących wspólnie ze sprawcą.

§ 2. Sąd może zarządzić wykonanie kary, jeżeli skazany w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, w szczególności gdy popełnił inne przestępstwo niż określone w § 1 albo jeżeli uchyla się od uiszczenia grzywny, od dozoru, wykonania nałożonych obowiązków lub orzeczonych środków karnych.

§ 2a. Sąd zarządza wykonanie kary, jeżeli okoliczności, o których mowa w § 2, zaistnieją po udzieleniu skazanemu pisemnego upomnienia przez sądowego kuratora zawodowego, chyba że przemawiają przeciwko temu szczególne względy.

§ 3. Sąd może zarządzić wykonanie kary, jeżeli skazany po wydaniu wyroku, lecz przed jego uprawomocnieniem się, rażąco narusza porządek prawny, a w szczególności gdy w tym czasie popełnił przestępstwo.

§ 4. Zarządzenie wykonania kary nie może nastąpić później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby.

§ 5. Jeżeli skazany został oddany pod dozór lub zobowiązany do wykonania obowiązków w okresie próby, wniosek o zarządzenie wykonania kary może złożyć również sądowy kurator zawodowy, a także osoba godna zaufania lub przedstawiciel stowarzyszenia, instytucji albo organizacji społecznej, o której mowa w art. 73 § 1”.

Do więzienia trafił Pan w grudniu 2014 roku gdzie odbył Pan połowę kary i został Pan warunkowo zwolniony.

W urzędzie komunikacji powiedziano Panu, że Pana zakaz trwa do grudnia 2016 r. Organ ma taki obowiązek, bowiem zgodnie z treścią art. 182 Kodeksu karnego wykonawczego w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdu sąd przesyła odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania skazanego, odpis wyroku. W wypadku kiedy skazany prowadził pojazd, wykonując pracę zarobkową, zawiadamia się ponadto pracodawcę. Organ, który otrzymał odpis wyroku, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia w orzeczonym zakresie. Nie może nadto wydać uprawnień w okresie obowiązywania zakazu.

Dodaje Pan, że z Pana obliczeń wynika, że minęło Panu już połowę drugiego zakazu prowadzenia pojazdów. Wobec tego pyta Pan, czy w Pana sytuacji może się Pan starać o umorzenie połowy drugiej kary. Proszę przede wszystkim pamiętać, że zakaz prowadzenia pojazdów jest osobnym środkiem karnym orzekanym obok kary pozbawienia wolności w zawieszeniu.

Wskazać należy, że jeśli zakaz nie jest orzekany na zawsze, stosuje się go na okres od 1 roku do 10 lat. Czas ten co do zasady liczy się od uprawomocnienia wyroku. Proszę pamiętać jednak, że Pan jako skazany obowiązany jest do zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu i jeśli tego nie uczyni, okres nie rozpoczyna biegu.

Zgodnie zaś z art. 43 § 2 Kodeksu karnego w przypadku zaś, gdy Pan jako skazany odbywa karę pozbawienia wolności wymierzoną za jakiekolwiek przestępstwo, bieg okresu, na który orzeczono zakaz, zostaje wstrzymany.

Należy mieć na uwadze, iż ustawodawca wprowadził rozwiązania umożliwiające skrócenie wykonywania środków karnych, w tym w określonych sytuacjach również zakazu prowadzenia pojazdów.

Dochodzi do tego, jeśli orzeczono wobec Pana tzw. fakultatywny zakaz prowadzenia pojazdów i minęła połowa okresu jego wykonywania stanowiąca co najmniej rok, a Pan jako skazany przestrzegał porządku prawnego. Wtedy to sąd może uznać zakaz za wykonany.

Zgodnie bowiem z art. 84:

„§ 1. Sąd może po upływie połowy okresu, na który orzeczono środki karne wymienione w art. 39 pkt 1–3, uznać je za wykonane, jeżeli skazany przestrzegał porządku prawnego, a środek karny był w stosunku do niego wykonywany przynajmniej przez rok.

§ 2. Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli środki karne wymienione w art. 39 pkt 2–3 orzeczono na podstawie art. 41 § 1a, art. 41a § 3 albo art. 42 § 2 lub 3.

§ 3. Sąd może zwolnić skazanego z obowiązku orzeczonego na podstawie art. 41b § 5 lub 7 po upływie połowy okresu, na który go orzeczono, jeżeli obowiązek był stosowany przynajmniej przez rok, a zachowanie skazanego wskazuje, że dalsze stosowanie obowiązku nie jest niezbędne do spełnienia celów środka karnego”.

Tak więc przesłankami uznania środka karnego za wykonany są:

  1. upływ połowy okresu, na który orzeczono środek, przy czym okres ten nie może być krótszy niż jeden rok, oraz
  2. przestrzeganie w tym czasie przez skazanego porządku prawnego.

Jednak niestety w wypadku kiedy zakaz prowadzenia pojazdów został orzeczony na podstawie art. 42 § 2 Kodeksu karnego (a tak jest zapewne w Pana przypadku), tzn. gdy sprawca popełnił przestępstwo przeciwko komunikacji w stanie nietrzeźwości lub odurzenia albo zbiegł z miejsca przestępstwa, skrócenie okresu wykonywania zakazu prowadzenia pojazdów jest niedopuszczalne.

Proszę to sprawdzić.

Jednak i tak widzę dla Pana wyjście z sytuacji, a mianowicie stosownie do art. 182a Kodeksu karnego wykonawczego (wprowadzonego przez art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r.):

„§ 1. Jeżeli zakaz prowadzenia pojazdów był wykonywany przez okres co najmniej połowy orzeczonego wymiaru, a w przypadku zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego na podstawie art. 42 § 3 lub 4 Kodeksu karnego przez okres co najmniej 10 lat, sąd może orzec o dalszym wykonywaniu tego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową, o której mowa w art. 2 pkt 84 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.), jeżeli postawa, właściwości i warunki osobiste sprawcy oraz zachowanie w okresie wykonywania środka karnego uzasadniają przekonanie, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę nie zagraża bezpieczeństwu w komunikacji. Przepis art. 182 § 1 stosuje się odpowiednio.

§ 2. W przypadku orzeczenia sądu o dalszym wykonywaniu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową, zakazu tego nie stosuje się w przypadku prowadzenia pojazdów wykorzystywanych do nauki jazdy i egzaminowania, jeżeli skazany jest osobą szkoloną lub egzaminowaną w trybie przewidzianym przepisami ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155) lub ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414, z późn. zm.).

§ 3. Jeżeli skazany rażąco naruszył porządek prawny w zakresie dotyczącym bezpieczeństwa ruchu drogowego, w szczególności popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, sąd może orzec o uchyleniu sposobu wykonywania zakazu prowadzenia pojazdów w postaci, o której mowa w § 1. Przepis art. 182 stosuje się odpowiednio.

§ 4. Na postanowienie sądu w przedmiocie, o którym mowa w § 1 i 3, przysługuje zażalenie”.

Blokada alkoholowa to urządzenie techniczne uniemożliwiające uruchomienie silnika pojazdu silnikowego i pojazdu szynowego, w przypadku gdy zawartość alkoholu w wydychanym przez kierującego powietrzu wynosi co najmniej 0,1 mg alkoholu w 1 dm3.

Zgodnie z art. 6 ustawy nowelizującej wobec osób, w stosunku do których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy orzeczono prawomocnym wyrokiem środek karny zakazu prowadzenia pojazdów na podstawie art. 42 § 2 Kodeksu karnego, przepis art. 182a Kodeksu karnego wykonawczego stosuje się, jeżeli ten środek karny był wykonywany przez co najmniej 18 miesięcy.

Tak więc jeżeli odbywał Pan środek karny orzeczony za drugie przestępstwo, to po 18 miesiącach jego odbywania może Pan składać wniosek o dalsze wykonanie tego środka z założoną blokadą alkoholową w pojeździe.

Wskazuję na marginesie, że wykonanie zakazu prowadzenia pojazdów rzutuje istotnie na możliwość zatarcia skazania. Stosownie bowiem do art. 76 § 2 Kodeksu karnego zatarcie nie może nastąpić przed wykonaniem, darowaniem lub przedawnieniem wykonania zakazu. Ma to istotne znaczenie przede wszystkim w sprawach, w których równolegle orzeka się karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania oraz zakaz prowadzenia pojazdów. Jeśli czas, na jaki orzeczono zakaz, przekracza okres próby warunkowego zawieszenia powiększony o 6 miesięcy, skazanie nie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem karnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

porady prawnika eporady24.pl

dział spadku spadek.info

prawo budowlane prawo-budowlane.info

porada prawna odpowiedziprawne.pl

prawo pracy prawo-pracy.pl

eksmisja z mieszkania prawo-mieszkaniowe.info

rozdzielność majątkowa rozwodowy.pl

spółka z o.o. prawo spolkowy.pl

prawo cywilne porady prawne prawo-cywilne.info

służebność gruntowa sluzebnosc.info

podatek dochodowy poradapodatkowa.pl

zajęcie wynagrodzenia ewindykacja24.pl

świadczenie przedemerytalne prawozus.pl

składki KRUS praworolne.info

Szukamy prawnika »