Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem karnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Co grozi za wypłacenie środków z rachunku bankowego zmarłego właściciela?

Autor: Katarzyna Bereda • Opublikowane: 2021-09-10

Po śmierci żony dokonałem wypłaty części pieniędzy (ok. 8 tys. zł) z jej konta bankowego, posługując się jej kartą bankomatową. Chciałem zabezpieczyć sobie środki na koszty pogrzebu zmarłej. Posiadam jej „dyspozycję wkładem na wypadek śmierci” na 100% wkładów na wszystkich rachunkach. Oboje mieliśmy wzajemne upoważnienia na dysponowanie swoimi rachunkami bankowymi. Posiadam również faktury za pogrzeb. Obecnie dowiedziałem się, że prawdopodobnie popełniłem przestępstwo. Jak wybrnąć z zaistniałej sytuacji i jakie konsekwencje mi grożą?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Co grozi za wypłacenie środków z rachunku bankowego zmarłego właściciela?

Pełnomocnictwo do dysponowania rachunkiem bankowym

Jeżeli obecnie nie ma przeciwko Panu prowadzonego żadnego postępowania przygotowawczego, to w mojej ocenie nie ma się Pan czym martwić. Mogło się bowiem tak stać, iż bank – gdy powziął informację o śmierci właściciela rachunku bankowego i zlokalizował wypłaty z konta po jego śmierci –zawiadomił organ ścigania. Jeżeli jednak posiadał Pan pełnomocnictwo do dysponowania rachunkiem lub inny dokument poświadczający taką możliwość, powinien Pan go przedstawić. Jeżeli bowiem nie posiadałby Pan takiego dokumentu i wypłaciłby Pan środki żony po jej śmierci bez przeprowadzenia postępowania spadkowego i poinformowania banku, mogłoby dojść do popełnienia przestępstwa przywłaszczenia. Zgodnie z treścią art. 284 Kodeksu karnego (K.k.):

„§ 1. Kto przywłaszcza sobie cudzą rzecz ruchomą lub prawo majątkowe, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2. Kto przywłaszcza sobie powierzoną mu rzecz ruchomą, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5 (…).”

Przestępstwo przywłaszczenia

Przywłaszczenie wiąże się z uprzednim posiadaniem rzeczy lub prawa majątkowego przez sprawcę. W przeciwieństwie więc do kradzieży, gdzie sprawca czynu zabiera spod władztwa osoby uprawnionej określoną rzecz, w przypadku przywłaszczenia sprawca w chwili czynu jest już w legalnym posiadaniu określonej rzeczy (wyrok SN z 17.07.1978 r., Rw 258/78, OSNKW 1978, Nr 10, poz. 109).

W praktyce najczęściej będzie wchodzić tu w rachubę uzyskanie danej rzeczy od samego jej właściciela, na podstawie określonego tytułu prawnego (np. użyczenie, umowa przewłaszczenia). W takim też przypadku wydana sprawcy rzecz ruchoma staje się jednocześnie rzeczą powierzoną w rozumieniu art. 284 § 2 K.k. (por. wyrok SN z 28.06.1979 r., Rw 208/79, OSNKW 1979, Nr 10, poz. 103).

Charakterystyczne dla przestępstw stypizowanych w art. 284 § 1 i 2 K.k. działanie, polegające na zatrzymaniu czy też rozporządzeniu cudzym składnikiem majątku jak własnym (np. przez jego zniszczenie czy wyzbycie się go), odzwierciedla odnoszący się do jego skutków cel sprawcy, który – w sposób tożsamy dla celu przyświecającego sprawcy kradzieży cudzej rzeczy – sprowadza się do nieodwracalnego pozbawienia innej osoby mienia i uczynienia z niego swojej własności. Wobec tego nie znajduje podstaw identyfikowanie zamiaru przywłaszczenia powierzonego mienia z samym tylko faktem nieuprawnionego postąpienia z nim w inny, niż umówiony z właścicielem sposób, niezależnie od tego, jaką wolą objęty był skutek tak podjętego działania i jaki przyświecał mu cel (zob. wyrok SN z 30.10.2005 r., V KK 15/05, OSNwSK 2005, Nr 1, poz. 1782, wyr. SN z 11.1.2017 r., IV KK 283/16, Legalis).

Nieuprawnione rozporządzenie masą spadkową

Zatem wobec dowolnego rozporządzania masą spadkową, w skład której wchodzą środki finansowe na wyłącznym rachunku żony, mógł Pan dopuścić się powyższego czynu. Proponuję więc udać się do banku i dowiedzieć się, jak obecnie wygląda sytuacja. Proszę przedstawić dokument uprawniający Pana do wybrania środków lub zwrócić na niego uwagę bankowi.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem karnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie » Szukamy prawnika »